Siğil Nedir?
Siğiller, human papillomavirus (HPV) grubundaki virüslerin derinin yüzey hücrelerini enfekte etmesi sonucunda oluşan iyi huylu deri lezyonlarıdır.
En sık ellerde, parmaklarda, ayak tabanlarında ve diz-dirsek gibi bölgelerde görülür. Yüz çevresinde veya tırnak kenarlarında da ortaya çıkabilir.
Siğiller bulaşıcı olabilir; ancak virüsle temas eden herkeste mutlaka siğil gelişmez. Bağışıklık sisteminin HPV’ye verdiği yanıt hastalığın ortaya çıkmasında ve kendiliğinden iyileşmesinde önemli rol oynar.
Kısaca Bilmeniz Gerekenler
- Siğiller HPV ile ilişkilidir.
- Deri siğilleriyle genital siğiller aynı klinik tablo değildir.
- Özellikle çocuklarda bazı siğiller kendiliğinden kaybolabilir.
- Ayak tabanı siğilleri nasırla karıştırılabilir.
- Siğilin derinin altında uzanan gerçek bir “kökü” yoktur.
- Salisilik asit ve kriyoterapi en yerleşmiş tedaviler arasındadır.
- Plantar siğiller tedaviye daha dirençli olabilir.
- Tekrarlayan veya dirençli siğillerde farklı tedavi yöntemleri değerlendirilebilir.
Siğil Neden Olur?
Siğiller farklı HPV tiplerinin derideki keratinositleri enfekte etmesi sonucunda gelişir.
Virüs özellikle derideki küçük travmalar veya bariyer bozukluklarından giriş yapabilir.
Burada önemli ayrım şudur:
Elde veya ayakta siğil olması, kişinin cinsel yolla bulaşan HPV enfeksiyonu olduğu anlamına gelmez.
HPV çok geniş bir virüs ailesidir ve farklı tipleri farklı anatomik bölgeleri tercih eder.
Genital bölgedeki siğiller ayrı olarak değerlendirilir.
Siğil Çeşitleri Nelerdir?
Verruca Vulgaris – Yaygın Siğil
En sık görülen tiplerden biridir.
Genellikle ellerde, parmaklarda, dizlerde ve dirseklerde pürtüklü ve sert yüzeyli kabarıklıklar şeklinde görülür.
Plantar Siğil – Ayak Tabanı Siğili
Ayak tabanında gelişir.
Vücut ağırlığının oluşturduğu basınç nedeniyle dışarı doğru büyümek yerine deri içerisinde daha basık görünebilir.
Özellikle basınca maruz kalan bölgelerde yürürken ağrıya neden olabilir.
Birden fazla küçük plantar siğilin birleşmesiyle daha geniş mozaik siğil alanları oluşabilir.
Verruca Plana – Düz Siğil
Daha küçük, düz yüzeyli ve çoğu zaman çok sayıda lezyon şeklindedir.
Özellikle yüz, el sırtları ve bacaklar gibi alanlarda görülebilir.
Yüz bölgesinde agresif destrüktif tedaviler iz ve pigmentasyon riski nedeniyle dikkatli kullanılmalıdır.
Periungual Siğiller
Tırnak çevresinde gelişen siğillerdir.
Tedavileri daha zor olabilir ve hem hastalığın kendisi hem de agresif tedavi tırnak ünitesine zarar verebilir.
Bu nedenle tırnak çevresindeki siğillerde tedavi planı daha dikkatli yapılmalıdır.
Siğilin Kökü Var mıdır?
Hayır.
Siğilin derinin altında ağaç kökü gibi uzanan anatomik bir kökü yoktur.
Siğil epidermiste HPV ile enfekte hücrelerin çoğalması sonucu oluşur.
Özellikle plantar siğiller basınç nedeniyle derinin içine doğru itilmiş gibi görünebildiğinden “kökünü çıkarmak lazım” inanışı ortaya çıkabilir.
Tedavide amaç bir “kökü çekip çıkarmak” değildir.
Siğilin Üzerindeki Siyah Noktalar Nedir?
Özellikle plantar veya yaygın siğillerde küçük siyah noktalar görülebilir.
Bunlar siğilin kökleri değildir.
Genellikle tromboze olmuş küçük kapiller damarlarla ilişkilidir.
Bu bulgu plantar siğili nasırdan ayırırken dermatolojik muayenede yardımcı olabilir.
Plantar Siğil ile Nasır Nasıl Ayırt Edilir?
İkisi birbirine oldukça benzeyebilir.
Nasır temel olarak kronik basınç ve sürtünmeye bağlı hiperkeratozdur.
Plantar siğil ise HPV enfeksiyonudur.
Siğilde deri çizgilerinin yapısı bozulabilir, tromboze kapiller noktalar görülebilir ve lezyonun karakteristik yüzey özellikleri bulunabilir.
Özellikle uzun süredir geçmeyen veya ağrılı ayak tabanı lezyonlarında dermatolojik değerlendirme daha güvenlidir.
Siğiller Bulaşıcı mıdır?
Evet.
HPV doğrudan deri temasıyla, kişinin kendi vücudunda bir bölgeden diğerine veya virüsle kontamine yüzeyler aracılığıyla yayılabilir.
Ancak bulaşma mekanizması her zaman belirlenemez.
Siğilleri koparmak, kesmek veya sürekli travmatize etmek çevredeki deriye yayılımı kolaylaştırabilir.
Sakal bölgesindeki siğillerde tıraş da virüsün komşu alanlara yayılmasına katkıda bulunabilir.
Havuzdan Siğil Bulaşır mı?
HPV nemli ortak alanlarda yüzeyler üzerinden bulaşabilir; ancak tek bir plantar siğilin nereden bulaştığını çoğu zaman kesin olarak söylemek mümkün değildir.
Bu nedenle “Kesin havuzdan kaptınız.” demek doğru değildir.
Ortak duş ve havuz çevresi gibi alanlarda çıplak ayakla dolaşmamak bulaş riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
Siğiller Kendiliğinden Geçer mi?
Evet, geçebilir.
Bağışıklık sistemi zaman içinde HPV enfeksiyonunu kontrol altına alabilir.
Özellikle çocuklardaki siğillerin önemli bir kısmı tedavi yapılmadan zaman içerisinde kaybolabilir. BAD kılavuzu çocuklarda spontan temizlenmenin sıklıkla bir-iki yıl içerisinde gerçekleşebildiğini belirtir.
Dolayısıyla her küçük siğile mutlaka agresif işlem yapmak gerekmez.
Tedavi kararında yaş + yerleşim + ağrı + yayılım + kozmetik rahatsızlık + hastalık süresi birlikte değerlendirilmelidir.
Siğil Nasıl Tedavi Edilir?
Siğiller için herkeste %100 etkili tek bir tedavi yoktur.
Siğilin yeri, kalınlığı, sayısı, hastanın yaşı ve daha önce uygulanan tedaviler yöntemi değiştirir. Özellikle plantar siğillerde güncel karşılaştırmalı veriler tedaviler arasında ciddi etkinlik farklılıkları ve heterojenlik olduğunu gösteriyor.
Salisilik Asit
Salisilik asit siğil tedavisindeki en yerleşmiş topikal yöntemlerden biridir.
Keratinize dokunun uzaklaştırılmasını kolaylaştırır ve tedavi genellikle düzenli ve uzun süreli uygulama gerektirir.
Ancak yüksek konsantrasyonlar normal deride irritasyon veya kimyasal yanık oluşturabilir.
Özellikle yüz, hassas bölgeler veya dolaşım ya da duyu problemi bulunan ayaklar gelişigüzel yüksek konsantrasyonlu asitle tedavi edilmemelidir.
Kriyoterapi
Kriyoterapi, çoğunlukla sıvı azot kullanılarak siğil dokusunun kontrollü biçimde dondurulmasıdır.
Dermatoloji pratiğinde en sık kullanılan yöntemlerden biridir.
Tek uygulamada mutlaka kaybolması beklenmez; tekrarlayan seanslar gerekebilir.
İşlem sonrasında ağrı, kızarıklık, su toplaması, kabuklanma ve geçici veya kalıcı pigment değişikliği görülebilir.
Daha agresif dondurma daha etkili olabilse de ağrı, bül ve skar riskini de artırabilir.
Kriyoterapi mi Salisilik Asit mi Daha İyi?
Her durumda kriyoterapi üstün değildir.
Örneğin plantar siğillerde klasik randomize çalışmalarda salisilik asit ile kriyoterapi arasında belirgin üstünlük gösterilememiştir.
Daha yeni network meta-analiz de plantar/palmoplantar siğillerde tek bir yöntemin bütün hastalarda güvenilir biçimde üstün olmadığını gösteriyor.
Dirençli Siğillerde Ne Yapılabilir?
Uzun süredir bulunan, çok sayıda veya standart tedavilere dirençli siğillerde farklı seçenekler değerlendirilebilir.
Seçilmiş hastalarda kontakt immünoterapi, intralezyonel tedaviler, bazı lazer yöntemleri ve diğer destrüktif veya immünolojik yaklaşımlar kullanılabilir.
Güncel palmoplantar siğil meta-analizinde needling ve bazı intralezyonel immünoterapi yaklaşımları umut verici sonuçlar göstermiştir; ancak bunları salisilik asit veya kriyoterapinin yerine “kesin en iyi tedavi” olarak sunmak doğru değildir.
Destrüktif Cerrahi / Ablatif Yöntemler
Uygun ve özellikle dirençli lezyonlarda siğil dokusunu doğrudan ortadan kaldırmaya yönelik yöntemler kullanılabilir. Bunlar arasında:
CO₂ lazer, Er:YAG lazer, plazma enerjisi cihazları, radyofrekans ve gerektiğinde elektrokoter / cerrahi eksizyon yer alabilir.
Destrüktif yöntemler seçilmiş siğillerde etkili olabilir; ancak tek başına kullanılan cihaz türü başarıyı belirlemez. Lezyonun yeri, derinliği, sayısı, hastanın özellikleri ve skar/pigmentasyon riski birlikte değerlendirilmelidir.
Lazer Siğili Kesin Geçirir mi?
Hayır.
PDL ve diğer bazı lazerler dirençli siğillerde kullanılabilir; ancak mevcut kanıtlar lazerin bütün kutanöz siğiller için standart ilk seçenek olduğunu göstermiyor.
Dolayısıyla kullanılan teknolojiyi tek başına “en iyi siğil tedavisi” şeklinde değerlendirmek doğru değildir.
Siğili Kesmek veya Koparmak Doğru mu?
Hayır.
Evde jiletle kesmek, iğneyle delmek, koparmak veya yakmaya çalışmak kanama, enfeksiyon, iz ve çevre deriye yayılma riskini artırabilir.
Ayrıca kişinin siğil zannettiği oluşum başka bir deri lezyonu olabilir.
Siğil Tekrarlar mı?
Evet.
Görünür lezyon ortadan kaldırıldıktan sonra bile aynı veya yakın bölgede yeniden siğil gelişebilir.
Bu her zaman “Doktor kökü bırakmış.” anlamına gelmez.
HPV enfeksiyonunun biyolojisi ve kişinin bağışıklık yanıtı nedeniyle rekürrens mümkündür.
Bağışıklık Sistemiyle İlişkisi Var mı?
Evet.
Bağışıklık sisteminin HPV’ye verdiği hücresel yanıt siğillerin temizlenmesinde önemli rol oynar.
Bağışıklığı baskılanmış kişilerde siğiller daha çok sayıda, daha büyük ve daha dirençli olabilir.
Ancak birkaç tane sıradan siğili olan sağlıklı bir kişide “Bağışıklığınız çökmüş.” sonucuna varmak doğru değildir.
Çocuklarda Siğil Tedavisi Farklı mı?
Evet.
Çocuklarda spontan iyileşme olasılığı yüksek olduğu için tedavinin oluşturacağı ağrı, korku, bül ve skar ile siğilin kendisinin yarattığı sorun birlikte değerlendirilmelidir.
Küçük ve rahatsız etmeyen bir siğili hemen agresif biçimde dondurmak her zaman en iyi seçenek değildir.
Ne Zaman Dermatoloğa Başvurulmalı?
Özellikle tanının gerçekten siğil olduğundan emin değilseniz, hızla çoğalıyorsa, kanıyorsa, ağrılıysa, tırnak çevresindeyse, yüz bölgesindeyse, uzun süredir geçmiyorsa, uygulanan tedavilere dirençliyse veya bağışıklık sistemini baskılayan bir hastalık ya da tedavi varsa dermatolojik değerlendirme uygundur.
Sık Sorulan Sorular
Siğilin Kökü Var mı?
Hayır. Siğilin derinin altında uzanan gerçek bir kökü yoktur.
Siğilin İçindeki Siyah Noktalar Kök mü?
Hayır. Genellikle küçük tromboze kapiller damarlardır.
Siğil Bulaşıcı mı?
Evet. HPV deri teması ve bazı kontamine yüzeyler aracılığıyla yayılabilir.
Siğil Kanser midir?
Sıradan kutanöz siğiller iyi huyludur. Ancak her kabarık veya pürtüklü lezyon siğil değildir; şüpheli lezyonlarda tanı dermatolojik muayeneyle doğrulanmalıdır.
Dondurma İşlemi Tek Seansta Geçirir mi?
Her zaman değil. Birden fazla uygulama gerekebilir.
Ayak Tabanı Siğili Neden Zor Geçer?
Kalın keratin tabakası tedavilerin etkisini azaltabilir ve plantar siğiller genel olarak daha dirençli olabilir.
HPV Aşısı Mevcut El veya Ayak Siğilimi Geçirir mi?
HPV aşılarının temel amacı aşı kapsamındaki HPV tiplerine bağlı hastalıkları önlemektir; sıradan kutanöz siğillerin standart tedavisi olarak kullanılmaz. Dirençli kutanöz siğillerde aşının terapötik kullanımı araştırılmış olsa da bunu rutin tedavi gibi sunmak doğru değildir.
Siğil İlacı mı Dondurma mı Daha İyi?
Lezyonun tipi ve bölgesine göre değişir. Salisilik asit ve kriyoterapi yerleşmiş seçeneklerdir; özellikle plantar siğillerde hiçbir yöntemin herkeste üstün olduğu gösterilmiş değildir.
Dr. Utkan Kızıltaç’ın Klinik Notu
Siğillerde hastaların sık yaptığı iki hata var: “kökünü çıkartmak gerekiyor” düşüncesiyle lezyonu kesmek ve birkaç tedavi seansında geçmeyince yöntemin başarısız olduğunu düşünmek. Özellikle ayak tabanı ve tırnak çevresi siğilleri dirençli olabilir. Önce tanının gerçekten siğil olduğundan emin olmak, sonra bölgeye ve hastaya uygun tedaviyi seçmek gerekir.
İlgili İçerikler
- HPV Enfeksiyonu
- Genital Siğiller
- Ayak Tabanı Lezyonları
- Kriyoterapi
Bilimsel Kaynaklar
- Zhu P, et al. Clinical guideline for the diagnosis and treatment of cutaneous warts (2022).
Tıbbi içerik: Dr. Utkan Kızıltaç, Dermatoloji Uzmanı