Çocuklarda Siğil Neden Olur? Kendiliğinden Geçer mi, Nasıl Tedavi Edilir?
İçerik sahibi / Yazar: Uzm. Dr. Utkan Kızıltaç — Dermatoloji Uzmanı
Çocuklarda siğiller, insan papilloma virüsü (HPV) grubundaki virüslerin derinin yüzey hücrelerini enfekte etmesi sonucu gelişen iyi huylu deri lezyonlarıdır. Özellikle okul çağındaki çocuklarda oldukça sık görülür.
Siğiller bulaşıcıdır; ancak önemli bir bölümü çocuğun bağışıklık sisteminin virüsü zaman içinde kontrol altına almasıyla tedavi uygulanmadan da gerileyebilir. İlkokul çağındaki çocukları izleyen prospektif bir çalışmada, siğili bulunan çocukların yaklaşık yarısının bir yıl içinde siğillerinden tamamen kurtulduğu gösterilmiştir.
Bu nedenle çocuklarda siğil tedavisinde temel soru yalnızca:
“Siğili nasıl yok edelim?”
değildir.
Aynı zamanda:
çocuğu rahatsız ediyor mu → ağrılı mı → hızla yayılıyor mu → bulunduğu bölge neresi → kaç tane → kendiliğinden gerilemesini beklemek makul mü → uygulanacak tedavinin ağrısı ve iz riski elde edilecek yarara değer mi?
soruları birlikte değerlendirilmelidir.
Her küçük siğile agresif işlem yapmak gerekmediği gibi; ağrılı, hızla çoğalan, tırnak çevresini bozan veya uzun süredir direnç gösteren siğilleri de yalnız beklemek her çocuk için en uygun yaklaşım olmayabilir.
Siğil nedir?
Siğil, HPV’nin derinin epidermis tabakasındaki hücreleri enfekte etmesi sonucu oluşan iyi huylu epidermal büyümedir.
Tıbbi olarak verruka olarak da adlandırılır.
HPV’nin çok sayıda farklı tipi vardır. Deride sıradan siğillere yol açan HPV tipleri, genital HPV enfeksiyonlarında veya rahim ağzı kanseriyle ilişkili yüksek riskli HPV tipleriyle aynı şey değildir.
Bu nedenle çocuğun elinde veya ayağında sıradan siğil bulunması:
“genital HPV enfeksiyonu var”
anlamına gelmez.
Çocuklarda siğil neden olur?
HPV, derinin üst tabakasına küçük çatlaklar veya mikrotravmalar aracılığıyla girebilir.
Özellikle:
- Tırnak yeme
- Tırnak çevresindeki derileri koparma
- Deriyi kaşıma
- Küçük kesikler
- Sürtünme
- Ayak tabanındaki mikrotravmalar
virüsün deriye girişini kolaylaştırabilir.
Virüs epidermal hücrelere yerleştikten sonra bu hücrelerin çoğalmasını etkileyerek siğil görünümünü oluşturur.
Ancak HPV ile temas eden herkes siğil geliştirmez. Kişinin bağışıklık yanıtı da belirleyicidir.
Siğiller çocuklarda neden daha sık görülür?
Çocukluk döneminde:
- HPV ile ilk temasların fazla olması
- Okul, spor ve ortak yaşam alanlarında yakın temas
- Derinin sık travmatize edilmesi
- Tırnak yeme ve deri yolma gibi davranışlar
siğillerin daha sık görülmesine katkıda bulunabilir.
Bir prospektif okul çalışmasında 4–12 yaş arasındaki çocukların yaklaşık üçte birinde başlangıç değerlendirmesinde kutanöz siğil saptanmıştır. Bu oran her toplumda aynı olmak zorunda değildir ancak siğillerin çocukluk çağında ne kadar yaygın olduğunu göstermektedir.
Siğil bulaşıcı mıdır?
Evet.
HPV:
- Doğrudan deri temasıyla
- Kişinin kendi siğilini kaşıyıp başka bölgesine taşımasıyla
- Bazı ortak yüzeyler veya kişisel eşyalar aracılığıyla
yayılabilir.
Ancak bulaşma mekanizması basit bir:
“siğile dokundun, kesin siğil çıkacak”
şeklinde değildir.
Virüsle temas edilmesi siğil gelişmesi için yeterli olmayabilir. Deri bütünlüğü, mikrotravma ve kişinin bağışıklık yanıtı da önemlidir.
Siğili kaşımak yayılmasına neden olabilir mi?
Evet.
Siğili:
- Kaşımak
- Koparmak
- Kesmek
- Isırmak
- Tırnakla oynamak
virüsün komşu deri alanlarına taşınmasını kolaylaştırabilir.
Bu duruma oto-inokülasyon, yani kişinin virüsü kendi derisinin başka alanlarına taşıması denebilir.
Özellikle tırnak yiyen çocuklarda parmak çevresindeki siğillerin çoğalması sık görülebilir.
Siğilin kökü var mıdır?
Hayır.
Siğilin derinin altında ağaç kökü gibi uzanan gerçek bir “kökü” yoktur.
Siğil epidermiste ve yüzeyel deri yapılarında gelişir.
Ayak tabanı siğillerinin içeri doğru büyüyor gibi görünmesinin nedeni üzerine vücut ağırlığının binmesi ve kalın keratin tabakasıdır.
Bu nedenle:
“Kökünü tamamen çıkarmazsan tekrarlar”
şeklindeki açıklama biyolojik olarak doğru değildir.
Nüks veya yeni siğil gelişmesinin nedeni çoğunlukla HPV enfeksiyonunun ve enfekte hücrelerin devam etmesidir.
Siğilin üzerindeki siyah noktalar nedir?
Siğil içinde görülen küçük siyah veya kırmızı noktalar çoğu zaman tromboze olmuş küçük kapiller damarlardır.
Bunlar siğilin “kökü” değildir.
Özellikle ayak tabanı siğillerinde yüzeydeki kalın keratin hafifçe inceltildiğinde bu noktasal damar yapıları daha görünür hale gelebilir.
Çocuklarda hangi siğil tipleri görülür?
Başlıca birkaç klinik tip vardır.
Sıradan siğil — verruca vulgaris
En sık:
- Eller
- Parmaklar
- Dizler
- Dirsekler
gibi bölgelerde görülür.
Genellikle:
- Sert
- Pürtüklü
- Deri renginde veya gri-kahverengi
kabartılar oluşturur.
Ayak tabanı siğili — verruca plantaris
Ayak tabanında gelişir.
Vücut ağırlığı nedeniyle deriye doğru basılabilir ve yürürken ağrı oluşturabilir.
Düz siğil — verruca plana
Daha küçük, düz yüzeyli ve çok sayıda olabilir.
Özellikle:
- Yüz
- El sırtı
- Bacaklar
gibi alanlarda görülebilir.
Periungual siğil
Tırnak çevresinde oluşur.
Tırnak yeme alışkanlığı bulunan çocuklarda daha sık görülebilir ve ilerlerse tırnak ünitesini etkileyebilir.
Ayak tabanı siğili ile nasır nasıl ayrılır?
İkisi birbirine benzeyebilir.
Ayak tabanı siğilinde:
- Deri çizgileri lezyon üzerinde kesintiye uğrayabilir.
- Küçük siyah/kırmızı damar noktaları görülebilir.
- Yanlardan sıkıldığında hassasiyet belirgin olabilir.
Nasırda ise deri çizgileri çoğu zaman devam eder ve merkezi keratin çekirdeği bulunabilir.
Ancak çıplak gözle ayrım her zaman kolay değildir.
Dermatolog gerektiğinde dermoskopi kullanabilir.
Çocuklarda siğil kendiliğinden geçer mi?
Evet.
Çocukluk çağı siğillerinin önemli bölümü bağışıklık sistemi HPV’ye karşı yeterli hücresel yanıt geliştirdiğinde kendiliğinden kaybolur.
4–12 yaşındaki çocukları izleyen prospektif çalışmada siğillerin tamamen kaybolma hızı 100 kişi-yılı başına 52 olarak hesaplanmış ve araştırmacılar çocukların yaklaşık yarısının bir yıl içinde siğillerinden tamamen kurtulduğunu bildirmiştir.
Daha eski doğal seyir çalışmalarında da çocukluk çağı siğillerinin önemli bölümünün birkaç yıl içinde kendiliğinden gerileyebildiği gösterilmiştir.
Dolayısıyla yalnız:
“siğil var”
olması otomatik olarak işlem yapılması gerektiği anlamına gelmez.
Ne kadar sürede kendiliğinden geçer?
Tek bir süre yoktur.
Bazı siğiller birkaç ay içinde gerilerken bazıları:
- 1 yıl
- 2 yıl
- Daha uzun süre
devam edebilir.
Üstelik bir siğil kaybolurken başka bir bölgede yeni siğil çıkabilir.
Bu nedenle toplam hastalık süresi yalnız ilk lezyonun ne zaman kaybolduğuna göre değerlendirilmemelidir.
Siğil kendiliğinden geçebiliyorsa neden tedavi edilir?
Çünkü her siğilin klinik etkisi aynı değildir.
Tedavi şu durumlarda düşünülebilir:
- Ağrı varsa
- Ayakkabı giymeyi veya yürümeyi etkiliyorsa
- Kanıyorsa
- Hızla çoğalıyorsa
- Çocuk sürekli kaşıyor veya koparıyorsa
- Tırnak çevresinde hasar oluşturuyorsa
- Yüz gibi görünür bölgede psikolojik rahatsızlık yaratıyorsa
- Uzun süredir devam ediyorsa
- Çocuk veya aile tedavi istiyorsa
AAD de siğillerin çoğunun zararsız ve kendiliğinden geçebildiğini; ancak tedavinin siğilin daha hızlı temizlenmesine ve virüsün yayılmasının azaltılmasına yardımcı olabileceğini belirtmektedir.
Her çocukta siğil tedavi edilmeli mi?
Hayır.
Örneğin:
- Bir veya iki küçük lezyon
- Ağrı yok
- Hızlı yayılım yok
- Çocuğu rahatsız etmiyor
- Tanı net
ise bekleme ve izlem makul olabilir.
Buna karşılık çok sayıda, ağrılı veya çocuğun günlük hayatını etkileyen lezyonda aktif tedavi daha anlamlı olabilir.
Tedavi kararında siğilin kendisinden çok çocuğa oluşturduğu toplam yük önemlidir.
Tedavi seçerken çocuğun yaşı neden önemlidir?
Çünkü bazı tedaviler ağrılıdır.
Özellikle:
- Kriyoterapi
- Küretaj
- Elektrokoter
- Bazı enjeksiyon tedavileri
küçük çocuklarda korku ve işlem travması oluşturabilir.
Bir siğili tedavi ederken çocuğa:
- Gereksiz ağrı
- Yoğun kaygı
- İz
- Pigment değişikliği
oluşturmanın potansiyel yararıyla dengelenmesi gerekir.
AAD de kriyoterapinin ağrılı olabileceği için daha çok büyük çocuklar ve yetişkinlerde kullanıldığını belirtmektedir.
Salisilik asit siğil tedavisinde kullanılır mı?
Evet.
Salisilik asit, siğilin kalın keratin tabakasını zaman içinde incelten keratolitik bir ajandır.
Çocuklarda:
- Sıradan siğil
- Ayak tabanı siğili
gibi lezyonlarda kullanılabilir.
Tedavi genellikle tek uygulamayla sonuç vermez; düzenli kullanım gerekir.
AAD salisilik asidi evde uygulanabilen temel siğil tedavilerinden biri olarak tanımlamaktadır.
Salisilik asit nasıl uygulanır?
Ürünün konsantrasyonu ve formülasyonu değişebileceği için tam kullanım talimatı ürüne göre verilmelidir.
Genel prensipler:
- Siğilin yumuşatılması
- Gerekiyorsa kalın ölü keratin tabakasının nazikçe azaltılması
- İlacın mümkün olduğunca yalnız siğilin üzerine uygulanması
- Düzenli tekrar
şeklindedir.
Sağlıklı çevre deriye taşan yüksek konsantrasyonlu salisilik asit:
- Tahriş
- Yanma
- Erozyon
oluşturabilir.
Bu nedenle çocuğun yüzünde veya hassas bölgelerde doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.
Salisilik asit ne kadar sürede etki eder?
Tedavi haftalar sürebilir.
Siğilin kalınlığı ve bulunduğu bölgeye göre tedavinin düzenli sürdürülmesi gerekebilir.
Ev tedavilerindeki en önemli sorunlardan biri birkaç gün kullanıp bırakmaktır.
Tedavinin yavaş olması, işe yaramadığı anlamına gelmez; ancak haftalarca düzenli kullanıma rağmen değişiklik yoksa tanı ve tedavi yeniden değerlendirilmelidir.
Kriyoterapi nedir?
Kriyoterapi, siğil dokusunun çoğunlukla sıvı azot kullanılarak dondurulmasıdır.
Dondurma sonucunda siğil dokusunda hücresel hasar ve inflamatuvar yanıt oluşur.
İşlemden sonra:
- Ağrı
- Şişlik
- Su toplaması
- Kabuklanma
görülebilir.
AAD, tedavi edilen alanın genellikle birkaç gün içinde iyileştiğini ve birçok hastada birden fazla kriyoterapi seansı gerekebileceğini belirtmektedir.
Kriyoterapi çocuklarda acıtır mı?
Evet, ağrılı olabilir.
Ağrının derecesi:
- Çocuğun yaşına
- Siğilin büyüklüğüne
- Dondurma süresine
- Bölgeye
- Seans sayısına
bağlıdır.
Özellikle küçük çocukta ağrılı bir işlem için çocuğu zorla sabitlemek, küçük ve zararsız bir siğilin tedavisinden daha fazla psikolojik yük oluşturabilir.
Bu nedenle tedavinin gerçekten gerekli olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Kriyoterapi salisilik asitten daha mı etkilidir?
Bu sorunun cevabı siğilin tipine göre değişebilir.
250 hastayı kapsayan randomize kontrollü çalışmada 13 haftada tüm siğillerin temizlenme oranı:
- Kriyoterapi: %39
- Salisilik asit: %24
- Bekleme: %16
olarak bulunmuştur.
Ancak sıradan el siğillerinde kriyoterapi daha etkiliyken, ayak tabanı siğillerinde kriyoterapi, salisilik asit ve bekleme arasında klinik olarak anlamlı fark gösterilmemiştir.
Bu nedenle:
“Kriyoterapi her siğilde kesin daha güçlüdür”
demek doğru değildir.
Kriyoterapi kaç kez yapılır?
Tek bir standart seans sayısı yoktur.
AAD, kriyoterapinin çoğu hastada birden fazla kez uygulanabileceğini ve seansların sıklıkla 2–4 hafta arayla tekrarlandığını belirtmektedir.
Ancak siğilin:
- Tipi
- Bölgesi
- Kalınlığı
- Çocuğun toleransı
seans planını etkiler.
Kriyoterapi iz bırakır mı?
Bırakabilir.
Olası yan etkiler arasında:
- Ağrı
- Bül
- Kabuklanma
- Hipopigmentasyon
- Hiperpigmentasyon
- Nadiren skar
bulunur.
Özellikle koyu deri fototiplerinde kriyoterapi sonrası pigment değişikliği daha görünür olabilir.
Bu nedenle yüz gibi görünür bölgelerde tedavi seçimi daha dikkatli yapılmalıdır.
Siğil kazınabilir veya kesilebilir mi?
Bazı dirençli lezyonlarda küretaj veya başka cerrahi/destrüktif işlemler kullanılabilir.
Ancak çocuklarda bunlar genellikle ilk tercih değildir.
Çünkü:
- Lokal anestezi gerekebilir.
- Ağrı ve korku oluşturabilir.
- İz riski vardır.
- Virüs çevre dokuda devam edebileceği için nüks mümkündür.
Evde makas veya jiletle siğil kesmek ise önerilmez.
Çocuk siğili evde koparabilir mi?
Hayır.
Siğili:
- Koparmak
- Kesmek
- İğnelemek
- Yakmaya çalışmak
kanama, enfeksiyon ve virüsün çevre deriye yayılması riskini artırabilir.
Özellikle internetten önerilen kontrolsüz asit, alkali veya kimyasal yakıcı ürünlerin kullanılması çocuklarda ciddi kimyasal yanıklara neden olabilir.
Siğil bantla kapatılır mı?
Duct tape gibi oklüzyon yöntemleri uzun süredir araştırılmıştır ancak çalışmaların sonuçları tutarlı değildir.
Bazı hastalarda ek yöntem olarak denenebilse de standart ve kesin etkili bir tedavi olarak görülmemelidir.
AAD, bazı hastalarda salisilik asit uygulaması sonrasında bandaj/oklüzyonun dermatolog önerisiyle kullanılabileceğini belirtmektedir.
Cantharidin çocuklarda kullanılabilir mi?
Cantharidin, dermatolog tarafından siğilin üzerine uygulanan ve kontrollü bül oluşmasına yol açan bir ajandır.
Uygulama sırasında genellikle ağrı azdır; ancak sonraki saatlerde:
- Su toplaması
- Hassasiyet
- Ağrı
oluşabilir.
Çocuk dermatolojisinde özellikle bazı siğil ve molluscum lezyonlarında kullanılabilen seçeneklerden biridir.
Ancak ürünün bulunabilirliği ve ruhsat durumu ülkeden ülkeye değişebilir. Türkiye’de kullanılacak herhangi bir preparatın güncel TİTCK durumu ayrıca doğrulanmalıdır.
Lazer siğil tedavisinde kullanılır mı?
Dirençli bazı siğillerde lazer tedavileri kullanılabilir.
Ancak çoğu çocukta başlangıç tedavisi değildir.
Lazer:
- Ağrı
- Yara
- Pigment değişikliği
- Skar
oluşturabilir ve lokal anestezi gerektirebilir.
AAD lazer tedavisini daha çok diğer yöntemlerle düzelmeyen dirençli siğiller için seçenekler arasında göstermektedir.
Siğil için bağışıklık tedavisi yapılabilir mi?
Evet.
Özellikle:
- Çok sayıda siğil
- Uzun süredir devam eden siğil
- Geleneksel tedavilere direnç
durumlarında intralezyonel immünoterapi araştırılmış ve kullanılmaktadır.
Amaç yalnız enjekte edilen siğili yakmak veya yok etmek değildir; bağışıklık sisteminin HPV’yi tanımasını uyararak bazen tedavi edilmeyen uzak siğillerin de gerilemesini sağlamaktır.
İntralezyonel immünoterapide neler kullanılabilir?
Çalışmalarda farklı ajanlar araştırılmıştır:
- Candida antijeni
- PPD
- MMR
- BCG
- Diğer antijenler
Ancak bunların hepsi her ülkede siğil tedavisi için ruhsatlı standart ürünler değildir.
2020 çocukluk çağı derlemesinde 21 çalışma değerlendirilmiş ve enjekte edilen siğillerde tam temizlenme oranlarının çalışmalara göre %23,3 ile %95,2 arasında değiştiği bildirilmiştir. Bu kadar geniş aralık, çalışmaların protokol ve kalitelerinin heterojen olduğunu da gösterir.
Bu nedenle intralezyonel immünoterapi:
“kesin sonuç veren aşı tedavisi”
şeklinde sunulmamalıdır.
İmmünoterapinin avantajı nedir?
En ilginç özelliklerinden biri, yalnız enjekte edilen siğilin değil, vücudun başka bölgelerindeki tedavi edilmemiş siğillerin de gerileyebilmesidir.
2022 sistematik derleme ve meta-analizinde 54 prospektif çalışma değerlendirilmiş ve intralezyonel immünoterapi sonrası tüm non-genital siğiller için havuzlanmış tam yanıt oranı yaklaşık %60,6 olarak bulunmuştur. Araştırmacılar özellikle çok sayıda siğili olan hastalarda yöntemi umut verici bir seçenek olarak değerlendirmiştir.
Ancak çalışmalar arasında belirgin heterojenlik vardır.
MMR aşısı siğile enjekte edilir mi?
Bazı klinik araştırmalarda MMR aşısı intralezyonel immünoterapi amacıyla kullanılmıştır.
2019 ağ meta-analizinde MMR ve PPD, bazı karşılaştırmalarda plaseboya göre yüksek yanıt oranları göstermiştir.
Ancak bu kullanım:
- Çocukluk çağı rutin MMR aşı programıyla aynı şey değildir.
- Her ülkede siğil tedavisi için ruhsatlı kullanım anlamına gelmez.
- Uygulama protokolleri standart değildir.
Bu nedenle klinikte kullanılacak ürün ve endikasyonun güncel ulusal ruhsat durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Siğil aşısı var mıdır?
Rutin çocukluk aşı programındaki HPV aşıları esas olarak genital HPV tipleri ve HPV ile ilişkili bazı kanserleri önlemek amacıyla geliştirilmiştir.
Sıradan el ve ayak siğillerinin çoğunu oluşturan HPV tipleri farklıdır.
Dolayısıyla:
“HPV aşısı yaptırdı, artık elinde siğil çıkmaz”
demek doğru değildir.
HPV aşıları sıradan kutanöz siğillerin standart tedavisi olarak kabul edilmez.
El ve ayak siğili genital HPV olduğu anlamına gelir mi?
Hayır.
HPV çok geniş bir virüs ailesidir.
El, parmak ve ayak tabanı siğillerinde görülen tipler ile genital HPV tipleri genellikle farklıdır.
Çocukta sıradan el veya ayak siğili görülmesi kendi başına:
- Cinsel temas
- Genital HPV
- Cinsel istismar
anlamına gelmez.
Genital veya perianal lezyonlar ise ayrı klinik değerlendirme gerektirir ve P137’nin sıradan kutanöz siğil kapsamından farklıdır.
Siğili olan çocuk okula gidebilir mi?
Genellikle evet.
Sıradan deri siğili nedeniyle çocuğu okuldan uzaklaştırmak çoğu durumda gerekli değildir.
Ancak yayılımı azaltmak için:
- Siğili koparmamak
- Tırnak yememek
- Havlu, törpü ve tırnak makası paylaşmamak
- Havuz/soyunma alanlarında uygun terlik kullanmak
- Açık ve tahriş olmuş lezyonları gerektiğinde kapatmak
yararlı olabilir.
Havuzdan siğil bulaşır mı?
Nemli ortak alanlarda HPV bulaşması mümkün olabilir.
Özellikle ayak tabanında mikrotravma varsa bulaşma kolaylaşabilir.
Ancak siğilin yalnız “havuzdan kapılan hastalık” olduğu söylenemez.
Virüs doğrudan deri temasıyla da yayılabilir.
Tırnak yemek siğili artırır mı?
Evet, özellikle periungual siğillerde.
Tırnak yeme:
- Tırnak çevresi deride mikrotravma oluşturur.
- Virüsün yeni alanlara taşınmasını kolaylaştırabilir.
- Mevcut siğilleri kanatabilir.
- Tırnak matriksine yakın lezyonların büyümesini kolaylaştırabilir.
Bu nedenle periungual siğil tedavisinde tırnak yeme alışkanlığının azaltılması önemlidir.
Tırnak çevresindeki siğiller neden önemlidir?
Periungual siğiller tedavisi zor olabilen lezyonlardır.
Tırnak matriksine yakın yerleşirlerse:
- Tırnak plağında şekil bozukluğu
- Çizgilenme
- Distrofi
oluşturabilirler.
Ayrıca agresif kriyoterapi veya cerrahi işlemler de matriksi travmatize edebilir.
Bu nedenle tedavide hem siğili hem de tırnak ünitesini korumak gerekir.
Yüzdeki siğiller nasıl tedavi edilir?
Yüzde özellikle düz siğiller görülebilir.
Yüz derisinde:
- Kriyoterapi
- Güçlü asitler
- Destrüktif işlemler
sonrasında pigment değişikliği ve iz riski daha fazla önem taşır.
Bu nedenle yüzdeki çocukluk çağı siğillerinde evde rastgele siğil ilacı kullanılmamalıdır.
AAD de yüz bölgesindeki siğiller için dermatolog değerlendirmesini önermektedir.
Ayak tabanı siğili ağrı yapıyorsa ne yapılır?
Plantar siğil üzerinde vücut ağırlığı olduğu için ağrılı olabilir.
Tedavi seçenekleri arasında:
- Salisilik asit
- Kriyoterapi
- Seçilmiş diğer yöntemler
yer alır.
Ancak randomize çalışmalarda plantar siğillerde kriyoterapinin her zaman salisilik asitten üstün olmadığı gösterilmiştir.
Bu nedenle çocuğa ağrılı kriyoterapi yapılması otomatik olarak daha iyi sonuç anlamına gelmez.
Siğil bir kez geçince tekrarlar mı?
Tekrarlayabilir.
Bunun birkaç nedeni vardır:
- Enfekte hücrelerin tamamen temizlenmemesi
- Çevrede henüz görünür olmayan HPV enfeksiyonu bulunması
- Yeni HPV teması
- Oto-inokülasyon
Ancak bağışıklık sistemi virüse karşı yeterli yanıt oluşturduğunda siğiller tamamen de ortadan kalkabilir.
Siğillerin çok fazla olması bağışıklık problemi anlamına mı gelir?
Çoğu çocukta hayır.
Sağlıklı çocuklarda bile çok sayıda siğil görülebilir.
Ancak:
- Çok yaygın
- Olağan dışı büyük
- Yıllarca tedaviye dirençli
- Sürekli tekrarlayan
siğiller varsa ve buna:
- Sık ciddi enfeksiyonlar
- Büyüme sorunları
- Başka bağışıklık sistemi belirtileri
eşlik ediyorsa altta yatan immün yetmezlik açısından değerlendirme düşünülebilir.
Tek başına birkaç dirençli siğil bağışıklık yetmezliği tanısı koydurmaz.
Siğil kanarsa tehlikeli midir?
Siğiller travma sonrası kanayabilir.
Özellikle:
- Koparma
- Tırnakla oynama
- Tıraş
- Ayakkabı sürtünmesi
sonrası kanama görülebilir.
Ancak bir lezyon:
- Kendiliğinden sık kanıyorsa
- Çok hızlı büyüyorsa
- Ülserleşiyorsa
- Görünümü tipik siğile benzemiyorsa
- Tedaviye rağmen değişiyorsa
tanı tekrar değerlendirilmelidir.
AAD, hızlı büyüyen, açık yara gibi görünen veya tedaviye yanıt vermeyen lezyonlarda biyopsinin gerekebileceğini belirtmektedir.
Siğil teşhisi için biyopsi gerekir mi?
Çoğu zaman hayır.
Siğiller genellikle klinik muayeneyle tanınır.
Dermatoskopi yardımcı olabilir.
Ancak:
- Tanı belirsizse
- Lezyon hızlı büyüyorsa
- Kanıyorsa
- Ülserleşiyorsa
- Tedaviye yanıt vermiyorsa
biyopsi düşünülebilir.
Ne zaman dermatoloğa başvurulmalıdır?
Özellikle şu durumlarda değerlendirme uygundur:
- Tanıdan emin olunamıyorsa
- Yüz veya genital bölgede lezyon varsa
- Çok sayıda siğil varsa
- Siğiller hızla çoğalıyorsa
- Ağrı yapıyorsa
- Yürümeyi etkileyen plantar siğil varsa
- Tırnak çevresinde olup tırnağı bozuyorsa
- Tekrarlayan kanama varsa
- Aylarca ev tedavisine rağmen düzelmiyorsa
- Çocuğun bağışıklık sistemi baskılanmışsa
- Diyabet veya yara iyileşmesini etkileyen başka hastalık varsa
AAD de yüz/genital bölge, çok sayıda siğil, ağrı/kanama/değişim, tanı şüphesi ve immünsüpresyonu dermatolojik değerlendirme nedenleri arasında saymaktadır.
Dermatolog Perspektifi
Çocuklarda siğil tedavisinde benim için ilk soru:
“Hangi yöntemle bunu hemen yok edebiliriz?”
değildir.
Önce:
çocuğu ne kadar rahatsız ediyor → ağrılı mı → kaç tane → nerede → yayılıyor mu → tırnak gibi hassas bir yapıyı etkiliyor mu → çocuk işlemi tolere edebilir mi
diye değerlendiririm.
Çünkü çocukluk çağı siğillerinin önemli bir kısmı kendiliğinden gerileyebilir. Bir okul çağı kohortunda çocukların yaklaşık yarısı bir yıl içerisinde siğillerinden tamamen kurtulmuştur. Bu nedenle ağrısız, küçük ve çocuğu rahatsız etmeyen bir siğile sırf “orada duruyor” diye agresif işlem yapmak her zaman gerekli değildir.
Diğer taraftan ayak tabanında yürümeyi engelleyen, tırnak çevresinde matriksi etkileyen veya hızla çoğalan siğilde yalnız beklemek de her zaman doğru seçenek değildir.
İkinci önemli konu çocuğun tedavi deneyimidir.
Erişkinde birkaç saniyelik kriyoterapi basit bir işlem gibi görülebilir. Fakat küçük çocukta yoğun ağrı ve korku oluşturabilir. Tek bir zararsız siğili tedavi etmek için çocuğu zorla tutup travmatik bir işlem yapmak, bazen hastalığın kendisinden daha fazla problem oluşturabilir.
Üçüncü olarak, tedavi seçerken lezyonun tipini dikkate alırım.
Sıradan el siğilinde kriyoterapi etkili olabilirken plantar siğilde randomize çalışmalar kriyoterapinin salisilik asit veya bekleme yaklaşımına belirgin üstünlük göstermediğini ortaya koymuştur. Dolayısıyla daha ağrılı yöntem otomatik olarak daha güçlü yöntem değildir.
Dirençli ve çoklu siğillerde intralezyonel immünoterapi ilginç bir seçenektir. Özellikle tedavi edilmeyen uzak siğillerin de gerileyebilmesi yöntemin avantajlarından biridir. Ancak çalışmalar oldukça heterojendir ve kullanılan ajanların ruhsat durumu ülkeden ülkeye farklı olabilir. Bu nedenle bunu “siğil aşısı kesin çözer” şeklinde anlatmayı doğru bulmuyorum.
Benim yaklaşımım:
tanıyı doğrulamak → siğilin doğal seyrini ve çocuğa yükünü değerlendirmek → gereksiz ağrılı işlemden kaçınmak → gerekiyorsa en uygun tedaviyi seçmek → dirençli/çoklu siğilde seçenekleri genişletmek
şeklindedir.
Amaç yalnız lezyonu mümkün olan en hızlı şekilde yok etmek değil; çocuğa en az gereksiz ağrı ve iz bırakarak makul sürede hastalığı kontrol etmektir.
Sık Sorulan Sorular
1. Çocuklarda siğil kendiliğinden geçer mi?
Evet. Prospektif bir okul çalışmasında siğili bulunan çocukların yaklaşık yarısı bir yıl içinde tamamen siğilsiz hale gelmiştir. Bazı siğillerin kaybolması daha uzun sürebilir.
2. Siğil bulaşıcı mıdır?
Evet. HPV doğrudan deri teması ve oto-inokülasyonla yayılabilir. Ancak virüsle temas eden herkes siğil geliştirmez.
3. Siğilin siyah noktaları kökü müdür?
Hayır. Bunlar çoğunlukla siğil içerisindeki tromboze küçük kapiller damarlardır. Siğilin derinin altında ağaç kökü gibi uzanan gerçek bir kökü yoktur.
4. Çocukta siğile kriyoterapi yapılabilir mi?
Evet, özellikle uygun büyük çocuklarda uygulanabilir. Ancak kriyoterapi ağrılı olabilir ve çoğu hastada birden fazla seans gerekir. Tedavinin gerekliliği ve çocuğun toleransı birlikte değerlendirilmelidir.
5. Salisilik asit çocuk siğillerinde işe yarar mı?
Evet. Sıradan ve plantar siğillerde kullanılan temel tedavi seçeneklerinden biridir. Düzenli kullanım gerekir ve çevre sağlam derinin tahriş edilmemesine dikkat edilmelidir.
6. Ayak tabanı siğilinde kriyoterapi salisilik asitten daha mı iyidir?
Her zaman değil. Randomize kontrollü bir çalışmada plantar siğillerde kriyoterapi, salisilik asit ve bekleme arasında 13 haftada klinik açıdan anlamlı fark bulunmamıştır.
7. Çok sayıda siğil bağışıklık sisteminin bozuk olduğunu gösterir mi?
Çoğu zaman hayır. Sağlıklı çocuklarda da çok sayıda siğil görülebilir. Ancak olağan dışı yaygın, büyük, yıllarca dirençli siğillere başka tekrarlayan ciddi enfeksiyonlar eşlik ediyorsa immün sistem açısından ek değerlendirme düşünülebilir.
8. Çocuğun siğili için ne zaman dermatoloğa gidilmeli?
Tanı belirsizse; siğil ağrılı, kanayan, hızla çoğalan veya tırnak çevresini bozan yapıdaysa; yüz/genital bölgedeyse; çok sayıda lezyon varsa ya da ev tedavisine rağmen düzelmiyorsa dermatolojik değerlendirme uygundur.
Bilimsel Kaynaklar
- Bruggink SC, Eekhof JAH, Egberts PF, van Blijswijk SCE, Assendelft WJJ, Gussekloo J. Natural course of cutaneous warts among primary schoolchildren: a prospective cohort study. Annals of Family Medicine. 2013;11(5):437–441. DOI: 10.1370/afm.1508. PMID: 24019275. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24019275/
- Bruggink SC, Gussekloo J, Berger MY, et al. Cryotherapy with liquid nitrogen versus topical salicylic acid application for cutaneous warts in primary care: randomized controlled trial. CMAJ. 2010;182(15):1624–1630. DOI: 10.1503/cmaj.092194. PMID: 20837684. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20837684/
- Fields JR, Saikaly SK, Schoch JJ. Intralesional immunotherapy for pediatric warts: A review. Pediatric Dermatology. 2020;37(2):265–271. DOI: 10.1111/pde.14094. PMID: 31930595. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31930595/
- Ju HJ, Park HR, Kim JY, Kim GM, Bae JM, Lee JH. Intralesional immunotherapy for non-genital warts: A systematic review and meta-analysis. Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology. 2022;88(6):724-737. PMID: 35962514. DOI: 10.25259/IJDVL_1369_20. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35962514/
- Salman S, Ahmed MS, Ibrahim AM, et al. Intralesional immunotherapy for the treatment of warts: A network meta-analysis. Journal of the American Academy of Dermatology. 2019;80(4):922–930.e4. DOI: 10.1016/j.jaad.2018.07.003. PMID: 30003983. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30003983/
- Molla A, Tobaiqi M, Elbadawy H, et al. Comparative Analysis of Intralesional Immunotherapy and Conventional Treatments for Non-Genital Warts: A Systematic Review and Network Meta-Analysis. Dermatology Practical & Conceptual. 2024;14(3):e2024215. PMID: 39122495. PMCID: PMC11313703. DOI: 10.5826/dpc.1403a215. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39122495/
- American Academy of Dermatology Association. Warts: Diagnosis and treatment. https://www.aad.org/public/diseases/a-z/warts-treatment
Dermatoloji Muayenesi ve Randevu
Cilt, saç ve tırnak sağlığıyla ilgili dermatolojik değerlendirme ve randevu hakkında bilgi alabilirsiniz.
Bu sayfada
- Siğil nedir?
- Çocuklarda siğil neden olur?
- Siğiller çocuklarda neden daha sık görülür?
- Siğil bulaşıcı mıdır?
- Siğili kaşımak yayılmasına neden olabilir mi?
- Siğilin kökü var mıdır?
- Siğilin üzerindeki siyah noktalar nedir?
- Çocuklarda hangi siğil tipleri görülür?
- Sıradan siğil — verruca vulgaris
- Ayak tabanı siğili — verruca plantaris
- Sık Sorulan Sorular
- Bilimsel Kaynaklar
