Skip to content

Bazal Hücreli Karsinom (BCC): Belirtileri ve Tedavisi

Bazal Hücreli Karsinom Nedir?

Bazal hücreli karsinom, kısaca BCC, deride gelişen malign bir tümördür ve en sık görülen deri kanseri tipidir.

Genellikle yavaş büyür ve uzak organlara metastaz yapması çok nadirdir. Ancak bu, BCC’nin önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Tedavi edilmediğinde bulunduğu bölgede büyüyerek:

  • deri altı dokulara,
  • kıkırdağa,
  • kasa,
  • kemiğe,
  • bazı durumlarda sinir çevresine

ilerleyebilir ve ciddi lokal doku hasarına neden olabilir.

Bu nedenle BCC için doğru mesaj:

Metastaz potansiyeli çok düşük, ancak lokal olarak destrüktif olabilen ve tedavi edilmesi gereken bir deri kanseridir.

Kısaca Bilmeniz Gerekenler

  • BCC bir deri kanseridir.
  • Çoğunlukla yavaş büyür.
  • Metastaz son derece nadirdir.
  • Tedavisiz bırakılırsa çevre dokulara ilerleyebilir.
  • En sık güneşe maruz kalan bölgelerde görülür.
  • Her BCC aynı risk düzeyinde değildir.
  • Tanıda dermoskopi yardımcıdır; gerekli durumlarda biyopsi ve histopatoloji gerekir.
  • Tedavinin temelini çoğu hastada cerrahi oluşturur.
  • Her BCC’nin Mohs cerrahisiyle tedavi edilmesi gerekmez.
  • Yüzeyel, düşük riskli seçilmiş BCC’lerde cerrahi dışı yöntemler kullanılabilir.

BCC Nasıl Görünür?

BCC’nin tek bir görüntüsü yoktur.

Klasik olarak:

  • inci/parlak görünümlü küçük kabarıklık,
  • yüzeyinde ince damarların görüldüğü lezyon,
  • iyileşmeyen yara,
  • tekrarlayan kabuklanma,
  • kolay kanayan oluşum,
  • yavaş büyüyen pembe veya kırmızı plak

şeklinde görülebilir.

Pigmentli BCC’lerde kahverengi veya siyaha yakın renkler de bulunabilir.

Bu nedenle bazen ben veya başka pigmentli lezyonlarla karışabilir.

“Yara Oluyor, İyileşiyor, Tekrar Açılıyor.” Önemli mi?

Evet, bu BCC’nin klasik hasta hikâyelerinden biri olabilir.

Örneğin burunda küçük bir alan:

“Kabuklanıyor, düşüyor, iyileşti sanıyorum; birkaç hafta sonra tekrar kanıyor.”

şeklinde tarif edilebilir.

Özellikle aylar boyunca tamamen iyileşmeyen veya sürekli aynı noktada tekrar açılan bir lezyon dermatolojik değerlendirmeyi hak eder.

BCC En Sık Nerede Görülür?

Özellikle kronik UV maruziyetine açık:

  • yüz,
  • burun,
  • kulak,
  • saçlı deri,
  • boyun

gibi bölgelerde sık görülür.

Ancak gövde ve diğer bölgelerde de ortaya çıkabilir.

Dolayısıyla:

“Güneş görmeyen yerdeyse deri kanseri değildir.”

şeklinde bir kural yoktur.

BCC Neden Oluşur?

En önemli çevresel faktörlerden biri ultraviyole radyasyondur.

Özellikle yaşam boyunca biriken UV hasarı BCC gelişiminde önemli rol oynar.

Bunun yanında:

  • açık ten fenotipi,
  • ileri yaş,
  • daha önce BCC geçirmiş olmak,
  • bazı genetik sendromlar,
  • immünsüpresyon,
  • iyonizan radyasyon öyküsü

gibi faktörler riski etkileyebilir.

BCC Bulaşıcı mıdır?

Hayır.

Bazal hücreli karsinom bir enfeksiyon değildir ve kişiden kişiye bulaşmaz.

BCC Melanom mudur?

Hayır.

İkisi farklı deri kanserleridir.

Melanom melanositlerden gelişirken BCC farklı hücresel kökene sahiptir. Ayrıca biyolojik davranışları da farklıdır.

Melanomun metastaz potansiyeli önemliyken BCC’nin uzak metastazı çok nadirdir; BCC’deki temel problem çoğu hastada lokal büyüme ve doku destrüksiyonudur.

BCC Nasıl Teşhis Edilir?

İlk basamak:

klinik muayene + dermoskopik değerlendirmedir.

Dermoskopide BCC için karakteristik olabilecek çeşitli vasküler ve pigmentli yapılar görülebilir.

Ancak kesin tanı gereken durumda histopatolojik inceleme yapılır.

2023 Avrupa konsensusuna göre klinik ve dermoskopik özellikler tanıda temel olmakla birlikte, şüpheli/equivocal lezyonlarda histopatolojik doğrulama gereklidir.

Biyopsi Nasıl Yapılır?

Lezyonun:

  • büyüklüğüne,
  • yerine,
  • klinik özelliklerine,
  • planlanan tedaviye

göre biyopsi yöntemi değişebilir.

Punch, shave veya eksizyonel yöntemlerden uygun olanı kullanılabilir.

Burada melanoma göre önemli bir fark vardır:

Her şüpheli BCC’yi melanomdaki gibi mutlaka tamamen eksizyonel biyopsiyle çıkarmamız gerekmez.

Ama histopatolojik alt tip tedavi planını değiştirebileceğinden doğru örnekleme önemlidir.

BCC’nin Farklı Tipleri Var mıdır?

Evet.

Klinik ve histopatolojik olarak farklı alt tipler bulunur.

Nodüler BCC

En sık görülen klasik formlardan biridir.

Parlak, inci görünümlü, bazen yüzeyinde damarların bulunduğu bir nodül şeklinde olabilir.

Yüzeyel BCC

Daha çok ince, kırmızı-pembe ve pullu plak şeklinde görülebilir.

Egzama veya psoriasis gibi inflamatuar hastalıklarla karışabilir.

Morfeaform / İnfiltratif BCC

Daha belirsiz sınırlı ve infiltratif büyüyebilen yüksek riskli paternlerdir.

Bunlarda görünen tümör sınırı gerçek mikroskobik yayılımı tam olarak göstermeyebilir.

Bu nedenle BCC’nin yalnızca büyüklüğü değil, histolojik alt tipi de tedavi kararını etkileyebilir.

BCC’de “Düşük Riskli” ve “Yüksek Riskli” Ne Demektir?

Risk değerlendirmesinde:

  • tümörün bulunduğu anatomik bölge,
  • büyüklüğü,
  • sınırlarının belirginliği,
  • ilk kez mi yoksa tekrarlayan tümör mü olduğu,
  • histopatolojik alt tipi,
  • hastanın bağışıklık durumu

gibi özellikler birlikte değerlendirilir.

2023 Avrupa konsensusu BCC’leri tedavi planlamasında kabaca kolay tedavi edilebilir ve zor tedavi edilebilir gruplara ayıran klinik yaklaşımı kullanıyor.

Dolayısıyla BCC’nin tek bir standart tedavisi yoktur.

Bazal Hücreli Karsinom Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavide amaç tümörü tamamen ortadan kaldırırken mümkün olduğunca sağlıklı dokuyu korumaktır.

Cerrahi Eksizyon

BCC tedavisinin temel yöntemlerinden biridir.

Tümör uygun cerrahi sınırla çıkarılır ve çıkarılan doku histopatolojik olarak değerlendirilir.

2023 Avrupa konsensusunda tam cerrahi eksizyon BCC’nin birinci basamak tedavisi olarak yer almaktadır.

Mohs Cerrahisi Nedir?

Mohs mikrografik cerrahisinde tümör aşamalı olarak çıkarılır ve çıkarılan dokunun cerrahi sınırları işlem sırasında mikroskop altında değerlendirilir.

Kanser hücreleri görülen bölgeden yeniden ince bir tabaka alınır.

Bu işlem sınırlar temizlenene kadar devam eder.

Temel avantajları:

  1. Tümör sınırlarının yüksek düzeyde kontrolü
  2. Sağlıklı dokunun mümkün olduğunca korunması

Bu nedenle özellikle doku korumanın önemli olduğu anatomik bölgelerde değerlidir.

Her BCC’ye Mohs Yapılmalı mı?

Hayır.

Mohs özellikle:

  • yüksek riskli BCC,
  • tekrarlayan BCC,
  • sınırları belirsiz tümör,
  • agresif histolojik alt tip,
  • burun, göz kapağı, kulak gibi kritik anatomik bölgeler

için önemli bir seçenektir.

Küçük, düşük riskli bir gövde BCC’siyle burun kanadındaki rekürren infiltratif BCC’yi aynı şekilde tedavi etmeyiz.

Küretaj ve Elektrokoter Kullanılabilir mi?

Seçilmiş düşük riskli BCC’lerde küretaj ve elektrodesikasyon gibi destrüktif cerrahi yöntemler kullanılabilir.

Ancak destrüktif yöntemde cerrahi eksizyondaki gibi tüm periferik ve derin sınırların histopatolojik kontrolü bulunmaz.

Dolayısıyla hasta seçimi önemlidir.

Kriyoterapi Kullanılabilir mi?

Bazı seçilmiş düşük riskli lezyonlarda kullanılabilir.

Ancak cerrahi yöntemlere göre rekürrens açısından dezavantajları olabilir ve histopatolojik sınır kontrolü sağlamaz.

Bu nedenle:

“Donduralım, kanser gider.”

şeklinde gelişigüzel bir yaklaşım doğru değildir.

H3: BCC Kremle Tedavi Edilebilir mi?

Bazı BCC’ler edilebilir.

Özellikle belirli yüzeyel, düşük riskli BCC’lerde topikal tedaviler düşünülebilir.

Örneğin uygun hastalarda:

  • imiquimod,
  • 5-fluorourasil

gibi tedaviler kullanılabilir.

Ancak BCC = kremle geçen deri kanseri şeklinde bir genelleme doğru değildir.

Cerrahi dışı yöntemlerin uzun dönem kür oranları genel olarak cerrahiden daha düşüktür ve hasta/tümör seçimi önemlidir.

Fotodinamik Tedavi Kullanılabilir mi?

Evet.

Fotodinamik tedavi (PDT) özellikle seçilmiş yüzeyel ve bazı düşük riskli nodüler BCC’lerde kullanılabilir.

Fotosensitize edici bir madde uygulanır ve ardından uygun ışıkla aktive edilerek tümör hücrelerinin destrüksiyonu hedeflenir.

2023 Avrupa konsensusu PDT’yi yüzeyel ve düşük riskli nodüler BCC için etkili seçeneklerden biri olarak değerlendiriyor.

BCC Lazerle veya Plazma Enerjisiyle Yakılabilir mi?

Burada siğildeki yaklaşımdan bilinçli olarak ayrılıyoruz.

Siğil iyi huylu viral bir lezyondur; BCC ise malign tümördür.

BCC şüphesi bulunan bir lezyonu:

  • CO₂ lazer,
  • Er:YAG,
  • plazma enerjisi,
  • radyofrekans

gibi yöntemlerle önce tanı ve onkolojik tedavi planı oluşturmadan destrükte etmek doğru değildir.

Düşük riskli BCC’de bazı kontrollü destrüktif yöntemlerin yeri olabilir; fakat 2023 Avrupa kılavuzunda birinci basamak tedavi tam cerrahidir, destrüktif yaklaşımlar ise seçilmiş düşük riskli yüzeyel BCC’lerle sınırlıdır.

Radyoterapi Kullanılabilir mi?

Evet.

Özellikle:

  • cerrahiye uygun olmayan,
  • cerrahiyi istemeyen,
  • belirli anatomik veya klinik özellikleri bulunan

hastalarda radyoterapi değerlendirilebilir.

2023 Avrupa konsensusu özellikle cerrahiye aday olmayan veya cerrahiyi reddeden hastalarda radyoterapiyi geçerli bir alternatif olarak kabul ediyor.

İlerlemiş BCC’de İlaç Tedavisi Var mı?

Evet.

BCC’lerin çok büyük bölümü lokal tedaviyle yönetilir.

Ancak nadiren lokal ileri veya metastatik BCC gelişebilir.

Bu hastalarda Hedgehog sinyal yolunu hedefleyen:

  • vismodegib,
  • sonidegib

gibi sistemik tedaviler kullanılabilir.

Hedgehog inhibitörünün uygun olmadığı, tolere edilemediği veya hastalığın ilerlediği belirli durumlarda anti-PD-1 immünoterapi de tedavi seçenekleri arasındadır.

İleri BCC için de günümüzde hedefe yönelik ve immünolojik sistemik tedaviler bulunmaktadır.

BCC Metastaz Yapar mı?

Yapabilir ancak çok nadirdir.

Bu nedenle BCC’nin esas tehlikesi çoğu hastada metastaz değil:

gecikmiş tanıda lokal doku yıkımıdır.

Özellikle yüzün kritik bölgelerinde yıllarca büyümesine izin verilen bir BCC çok daha büyük cerrahi gerektirebilir.

BCC Tamamen Tedavi Edilebilir mi?

Çoğu durumda evet.

Erken saptanan ve uygun şekilde tedavi edilen BCC’nin prognozu mükemmeldir.

Ancak tedavi sonrasında:

  • aynı bölgede rekürrens,
  • vücudun başka bölgesinde yeni BCC,
  • başka deri kanserleri

gelişebilir.

Bu nedenle takip önemlidir.

Bir Kez BCC Geçirdiysem Tekrar Olur mu?

Olabilir.

Bir BCC geliştirmiş olmak ileride başka bir BCC veya başka bir deri kanseri geliştirme riskinin arttığını gösterir.

Takip sıklığını hastanın:

  • tümör riskine,
  • tümör sayısına,
  • önceki deri kanserlerine,
  • diğer risk faktörlerine

göre bireyselleştirmek daha doğrudur.

BCC’den Korunmak Mümkün mü?

Tüm BCC’leri engellemek mümkün değildir.

Ancak UV maruziyetini azaltmak riski düşürmeye yardımcı olur:

  • yoğun güneşten kaçınma,
  • gölge,
  • koruyucu giysi ve şapka,
  • uygun güneş koruyucu,
  • solaryumdan kaçınma

birlikte düşünülmelidir.

Ayrıca kişinin derisinde yeni, büyüyen veya iyileşmeyen lezyonları fark etmesi erken tanı açısından önemlidir.

Ne Zaman Dermatoloğa Başvurulmalı?

Özellikle:

  • haftalar/aylar boyunca iyileşmeyen yara,
  • iyileşip tekrar açılan aynı lezyon,
  • tekrarlayan açıklanamayan kanama,
  • yavaş ama sürekli büyüyen kabarıklık,
  • parlak/inci görünümlü yeni lezyon,
  • uzun süredir bulunan ancak değişmeye başlayan oluşum

varsa dermatolojik değerlendirme uygundur.

Sık Sorulan Sorular

BCC Kanser midir?

Evet. Bazal hücreli karsinom bir deri kanseridir.

BCC Öldürür mü?

BCC’nin metastazı çok nadirdir ve erken uygun tedavide prognoz mükemmeldir. Ancak tedavisiz bırakıldığında lokal olarak ciddi doku hasarı oluşturabilir.

BCC Melanom mudur?

Hayır. İkisi farklı deri kanserleridir.

BCC Kendi Kendine Geçer mi?

Tedavisiz bırakılması önerilmez. BCC büyümeye ve çevre dokulara ilerlemeye devam edebilir.

Her BCC Ameliyat Edilmeli mi?

Cerrahi temel tedavidir; ancak seçilmiş düşük riskli BCC’lerde cerrahi dışı yöntemler kullanılabilir.

Her BCC’ye Mohs Gerekir mi?

Hayır. Mohs özellikle yüksek riskli, rekürren veya kritik anatomik bölgelerdeki tümörlerde önemlidir.

BCC Tekrarlar mı?

Evet. Rekürrens mümkündür ve BCC geçirmiş kişilerde yeni deri kanseri gelişme riski de artmıştır.

BCC Lazerle Yakılabilir mi?

BCC şüphesi olan lezyon tanı konmadan kozmetik/destrüktif yöntemle ortadan kaldırılmamalıdır. Seçilmiş düşük riskli BCC’lerde bazı destrüktif yöntemlerin yeri olmakla birlikte cerrahi tedavinin kür oranı genellikle daha yüksektir.

Dr. Utkan Kızıltaç’ın Klinik Notu

Bazal hücreli karsinomda hastaların bazen “zaten yavaş büyüyormuş ve yayılmıyormuş” düşüncesiyle tedaviyi ertelediğini görüyoruz. BCC’nin uzak organlara yayılması gerçekten çok nadirdir; ancak özellikle burun, göz çevresi ve kulak gibi bölgelerde büyüdükçe çevre dokulara ilerleyebilir ve daha büyük bir cerrahi gerektirebilir. Bu nedenle amaç hastayı korkutmak değil, lezyon küçükken doğru tanıyı koyup uygun yöntemle tamamen tedavi etmektir.

İlgili İçerikler

Bilimsel Kaynaklar

  • Peris K, et al. European consensus-based interdisciplinary guideline for diagnosis and treatment of basal cell carcinoma — Update 2023.
  • Lang BM, et al. S2k guideline basal cell carcinoma of the skin (update 2023).

Tıbbi içerik: Dr. Utkan Kızıltaç, Dermatoloji Uzmanı