Mezoterapi tam olarak nedir?

Mezoterapi terimi, farklı aktif maddelerin çok sayıda küçük enjeksiyonla hedeflenen dokuya verilmesi için kullanılır.

Estetik dermatolojide sıklıkla yüz, boyun, dekolte veya saçlı deri uygulamalarıyla ilişkilendirilir. Ancak aynı enjeksiyon yönteminin farklı bölgelerde kullanılması, bu uygulamaların aynı tedavi olduğu anlamına gelmez.

Örneğin yüzünde nem ve ince çizgi problemi bulunan bir hastaya yapılan hyalüronik asit enjeksiyonuyla saç dökülmesi nedeniyle saçlı deriye uygulanan bir karışımın hedefi farklıdır.

Benzer şekilde melazma için araştırılmış intradermal traneksamik asit uygulaması da genel bir “cilt gençleştirme kokteyli” ile aynı bilimsel kategoriye konulmamalıdır.

Mezoterapi yöntemi tarif eder; tedavinin tıbbi niteliğini enjekte edilen madde belirler.

Cilt mezoterapisinde hangi maddeler kullanılır?

Cilt mezoterapisi adı altında farklı ürün grupları bulunabilir.

Hyalüronik asit

Hyalüronik asit, suyla etkileşime girebilen ve dokunun hidrasyon özellikleriyle ilişkili bir moleküldür.

Cilt kalitesini hedefleyen bazı enjekte edilebilir HA ürünlerinde amaç, klasik hacim dolgusundan farklı olarak deri nemi, yüzey görünümü ve ince doku değişikliklerine yönelik iyileşme sağlamaktır.

Ancak hyalüronik asit içeren bütün ürünler aynı değildir. Çapraz bağlı veya çapraz bağsız olması, konsantrasyonu ve ürünün diğer özellikleri kullanım amacını ve doku içindeki davranışını değiştirebilir.

Bu nedenle bir ürünün yalnız “hyalüronik asit mezoterapisi” olarak adlandırılması yeterli teknik bilgi değildir.

Vitamin, aminoasit ve antioksidan içeren karışımlar

Bazı mezoterapi ürünlerinde vitaminler, aminoasitler, mineraller veya başka bileşenler bir arada bulunabilir.

Bu maddelerin normal deri biyolojisinde görevlerinin olması, deri içine enjekte edildiklerinde sağlıklı bir kişide belirgin gençleşme oluşturacaklarını kanıtlamaz.

Ayrıca bir karışımdaki birden fazla bileşenin ayrı ayrı araştırılmış olması, o karışımın bütün olarak etkinlik ve güvenliğinin gösterildiği anlamına gelmez.

Bu nedenle içeriği değişken vitamin kokteylleriyle ilgili sonuçlar, belirli bir HA formülasyonu üzerinde yapılmış kontrollü çalışmalardan ödünç alınmamalıdır. Enjekte edilebilir HA ile ilgili sistematik derlemede de çalışmaların bir bölümü HA’yı tek başına, bir bölümü ise ek bileşenlerle değerlendirmiştir.

Traneksamik asit

Traneksamik asidin deri içine uygulanması, özellikle melazma tedavisinde araştırılmıştır.

Bu uygulama günlük dilde “leke mezoterapisi” olarak adlandırılabilir. Ancak burada incelenen tedavi, belirli bir aktif maddenin — traneksamik asidin — intradermal kullanımıdır.

Melazmada intradermal traneksamik asidi inceleyen randomize kontrollü çalışmaların sistematik derleme ve meta-analizlerinde olumlu sonuçlar bildirilmiştir. Bununla birlikte kullanılan dozlar, uygulama aralıkları ve karşılaştırma tedavileri farklıdır.

Bu kanıtlar, başka bir içerikle hazırlanan her “leke kokteylinin” aynı şekilde etkili olduğunu göstermez.

Polinükleotidler

Polinükleotid içeren ürünler de bazı merkezlerde mezoterapi veya “skin booster” başlıkları altında sunulabilir.

Ancak bir ürünün küçük enjeksiyonlarla uygulanması, onun klasik vitamin mezoterapisiyle aynı biyolojik etkiye sahip olduğu anlamına gelmez.

Polinükleotidlerin içerikleri, klinik kanıtları ve sınırlılıkları Polinükleotid Tedavileri Nedir? Rejuran ve “Somon DNA” Hakkında Bilinmesi Gerekenler başlıklı ilgili rehber sayfasında ayrı olarak ele alınmaktadır.

Cilt mezoterapisi gerçekten işe yarar mı?

Bazı belirli ürünler ve bazı cilt kalitesi hedefleri için olumlu klinik veriler vardır. Ancak “mezoterapi” adı altındaki bütün uygulamaların etkili olduğunu söylemek doğru değildir.

Örneğin 55 kadını içeren kontrollü bir çalışmada, yüzün bir tarafına çapraz bağsız hyalüronik asit içeren belirli bir ürün, diğer tarafına ise serum fizyolojik uygulanmıştır. Çalışma, belirli cilt kalitesi ölçümlerini değerlendirmiştir. Bu tür araştırmalar ürün temelli değerlendirmeye olanak sağlar.

Başka bir randomize, plasebo kontrollü çalışmada otomatik çoklu iğne enjektörüyle intradermal HA uygulanan grupta cilt neminde plaseboya göre daha fazla artış görülmüş; ancak cilt elastikiyetinde gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır.

Bu ayrım önemlidir: Bir tedavinin cilt nemini artırması, aynı ölçüde elastikiyet artışı, belirgin lifting veya derin kırışıklıklarda düzelme sağladığını göstermez.

Öte yandan yüz gençleştirme mezoterapisinin genel etkinliğini değerlendiren 2021 tarihli derleme, yeterince güçlü ve klinik açıdan değerli yeni verilerin bulunmadığını belirterek standartlaştırılmamış mezoterapinin rutin cilt gençleştirme uygulaması olarak önerilmesini desteklememiştir.

Bu sonuçlarla belirli HA ürünleri için yayımlanmış olumlu çalışmalar arasında zorunlu bir çelişki yoktur. Biri geniş ve heterojen bir uygulama kategorisini, diğeri ise belirli ürünleri ve ölçülebilir hedefleri değerlendirmektedir.

Cilt mezoterapisi ile cilt nemlendirmesi arasındaki ilişki nedir?

Cilt nemi, yalnızca yüzeye sürülen kozmetik ürünlere bağlı değildir. Derinin bariyer özellikleri ve dermal yapı da ciltteki su dengesini etkiler.

Belirli intradermal hyalüronik asit ürünlerinin cilt nemini artırabileceğini gösteren kontrollü çalışmalar bulunmaktadır. Örneğin 60 katılımcılı randomize çalışmada HA enjeksiyonu uygulanan grupta, plasebo grubuna göre daha fazla nem artışı ölçülmüştür.

Ancak hastanın cildi kuruysa bunun nedeni her zaman dermal HA eksikliği değildir.

Atopik dermatit, irritan kontakt dermatit, aşırı temizleme, yanlış kozmetik ürün kullanımı veya cilt bariyerinin bozulması gibi durumlarda öncelikle altta yatan problem değerlendirilmelidir.

Nem eksikliği bulunan her cilde enjeksiyon yapılması gerekmez. Bazı hastalarda uygun temizleme, nemlendirme ve bariyer bakımı yeterli olabilir.

Mezoterapi kırışıklıkları azaltır mı?

Burada kırışıklığın tipi önemlidir.

İnce yüzey çizgileri, mimikle oluşan dinamik kırışıklıklar, hacim kaybına bağlı katlantılar ve belirgin deri gevşekliği aynı sorun değildir.

Bazı intradermal HA çalışmalarında ince kırışıklık görünümü ve cilt kalitesi ölçümlerinde iyileşme bildirilmiştir. Örneğin randomize, çift kör, yüzün iki tarafının karşılaştırıldığı bir çalışmada çapraz bağsız HA uygulaması sonrasında belirli kırışıklık ve cilt kalitesi ölçümlerinde kontrol tarafına göre iyileşmeler raporlanmıştır.

Ancak bu sonuçlar mezoterapinin botulinum toksin, hacim dolgusu veya cerrahi lifting ile aynı etkiyi oluşturduğu anlamına gelmez.

Belirgin kas aktivitesine bağlı alın çizgileri olan bir hastada yalnız cilt nemini hedefleyen enjeksiyon, kırışıklığın esas nedenini tedavi etmeyebilir.

Benzer şekilde ileri düzey deri fazlalığı veya belirgin yüz sarkması bulunan bir hastada mezoterapiden cerrahi düzeyde toparlanma beklenmemelidir.

Mezoterapi kolajen üretimini artırır mı?

Bu iddia kullanılan ürüne göre ayrı değerlendirilmelidir.

Bazı enjekte edilebilir ürünler doku yeniden yapılanması ve kolajenle ilişkili süreçler açısından araştırılmıştır. Ancak bu durum bütün mezoterapi karışımlarının aynı etkiyi oluşturduğu anlamına gelmez.

Cilt neminde artış, derinin ultrasonografik görünümündeki değişiklik ve histolojik olarak yeni kolajen gösterilmesi farklı sonuç ölçümleridir.

Örneğin belirli bir HA formülasyonunun incelendiği plasebo kontrollü bir çalışmada dermal ultrason ölçümlerinde iyileşmeler bildirilmiştir. Bu bulgu, içeriği belirsiz bütün mezoterapi ürünlerinin belirli miktarda yeni kolajen oluşturduğuna dair kanıt olarak kullanılamaz.

Dolayısıyla “mezoterapi kolajeni kesin artırır” yerine, ürünün hangi biyolojik ve klinik sonuçlar açısından araştırıldığını belirtmek gerekir.

Mezoterapi ile skin booster aynı şey midir?

Her zaman değil.

“Skin booster”, cilt kalitesini hedefleyen çeşitli enjekte edilebilir ürünlerin tanıtımında kullanılan geniş bir ifadedir. Mezoterapi ise bir uygulama yöntemini tanımlar.

Bir HA skin booster çoklu intradermal enjeksiyonlarla uygulanabilir. Ancak bütün skin booster ürünlerinin içeriği aynı olmadığı gibi, “mezoterapi” adıyla yapılan bütün işlemler de HA skin booster değildir.

Bu nedenle tedavi planlanırken şu bilgiler açık olmalıdır:

• Kullanılacak ürünün tam ticari ve teknik adı
• İçerdiği aktif maddeler
• Konsantrasyonu ve formülasyonu
• Hedeflenen cilt sorunu
• Uygulama bölgesi
• Ürünün ilgili kullanım amacı için mevcut klinik kanıtı

İşlemin pazarlama adından çok, hastaya uygulanacak materyal önemlidir.

Mezoterapi ile dolgu arasındaki fark nedir?

Klasik hyalüronik asit dolgular, uygun anatomik bölgelerde hacim ve kontur oluşturmak amacıyla kullanılabilir.

Cilt mezoterapisinde kullanılan bazı HA ürünlerinde ise temel hedef belirgin hacim oluşturmak değil, cilt kalitesini ve nemini desteklemektir.

Bununla birlikte ürünlerin fiziksel özellikleri farklı olduğundan “mezoterapi kesinlikle hacim oluşturmaz” şeklinde bütün ürünler için geçerli bir kural koymak doğru değildir.

Özellikle göz çevresi gibi hassas bölgelerde enjekte edilen materyalin miktarı ve doku içindeki davranışı önemlidir.

İşlem seçiminde hastanın gerçek problemi belirlenmelidir: İnce cilt çizgisi ile belirgin hacim eksikliği aynı endikasyon değildir.

Mezoterapi ile PRP aynı şey midir?

Hayır.

PRP, hastanın kendi kanından hazırlanan trombositten zengin plazmadır. Mezoterapi ise farklı maddelerin enjeksiyon yöntemini tanımlar.

Her iki uygulama da küçük enjeksiyonlar içeriyor olabilir; ancak materyalleri ve biyolojik özellikleri farklıdır.

Bir uygulamanın “PRP mezoterapisi” olarak adlandırılması, PRP üzerine yapılan bilimsel çalışmaların vitamin veya HA içeren diğer mezoterapi karışımları için de geçerli olduğu anlamına gelmez.

Mezoterapi ile mikroiğneleme aynı işlem midir?

Hayır.

Mezoterapide belirli bir ürün enjeksiyonla dokuya verilir. Mikroiğnelemede ise deride çok sayıda kontrollü mikrokanal oluşturulur.

Bazı cihazlar bu iki yaklaşımın özelliklerini bir araya getirebilir; ancak iğne kullanılması iki işlemi aynı hale getirmez.

Örneğin melazmada traneksamik asidin doğrudan intradermal enjeksiyonu ile mikroiğneleme eşliğinde uygulanması ayrı yöntemler olarak incelenmiştir. Bu uygulamaların etkinlikleri, yan etkileri ve protokolleri otomatik olarak eşdeğer kabul edilmemelidir.

Mezoterapi hangi bölgelere uygulanabilir?

Kullanılan ürünün özellikleri ve kullanım talimatına bağlı olarak yüz, boyun, dekolte veya farklı anatomik bölgeler değerlendirilebilir.

Ancak bir ürünün yüzde araştırılmış olması, aynı konsantrasyon ve teknikle göz kapağına, boyna veya vücudun başka bir bölgesine uygulanmasının aynı etkinlik ve güvenliğe sahip olduğunu göstermez.

Özellikle göz çevresi gibi ince derili alanlarda ürünün yerleşimi ve geçici şişliğin görünürlüğü farklı olabilir.

Bu nedenle bölge seçimi yalnız hastanın talebine göre değil, ürünün kullanım amacı, anatomik özellikler ve bireysel riskler doğrultusunda yapılmalıdır.

Cilt mezoterapisi nasıl uygulanır?

İşlem öncesinde hastanın cilt problemi değerlendirilir ve kullanılacak ürün belirlenir.

Uygulama bölgesinin temizliği ve antisepsisi sağlandıktan sonra ürün, kendi kullanım talimatına ve planlanan tekniğe uygun biçimde enjekte edilir.

Burada tek bir standart enjeksiyon derinliği, ürün miktarı veya nokta sayısı vermek doğru değildir. Ürünler arasında farklılıklar vardır.

Ayrıca enjeksiyonun steril koşullarda gerçekleştirilmesi önemlidir. Mezoterapi komplikasyonlarına ilişkin derlemeler, uygulama ve ürün standardizasyonunun güvenlik açısından önemini vurgulamaktadır.

Mezoterapi kaç seans yapılır?

Bütün mezoterapi ürünleri için geçerli tek bir seans sayısı yoktur.

Çalışmalarda farklı HA formülasyonları için çeşitli uygulama şemaları kullanılmıştır. Örneğin bir kontrollü çalışmada üç aylık uygulama protokolü, başka bir çalışmada ise farklı seans aralıkları değerlendirilmiştir.

Bu araştırma protokollerini bütün mezoterapi karışımları için geçerli standart haline getirmek doğru değildir.

Seans planı, uygulanacak ürünün kullanım talimatı ve hastanın klinik hedefi doğrultusunda belirlenmelidir.

Mezoterapinin etkisi ne zaman görülür?

Etkinin başlangıcı kullanılan ürüne ve hedeflenen sonuca göre değişir.

Enjeksiyondan hemen sonra oluşan geçici şişlik, cildin daha dolgun veya gergin görünmesine neden olabilir. Ancak bu erken görüntü gerçek tedavi sonucu olarak değerlendirilmemelidir.

Cilt nemi ve doku kalitesi gibi sonuçlar klinik çalışmalarda haftalar boyunca takip edilmiştir. Buna karşılık bütün mezoterapi ürünleri için geçerli kesin bir “üçüncü gün başlar, yedinci gün maksimum olur” zaman çizelgesi bulunmamaktadır.

Mezoterapinin etkisi ne kadar sürer?

Kalıcılık kullanılan ürüne, tedavi edilen soruna, uygulama protokolüne ve hastanın özelliklerine göre değişebilir.

Belirli bir ürüne ilişkin çalışmada birkaç aylık olumlu sonuç bildirilmiş olması, başka bir formülasyonun aynı süre boyunca etkili kalacağını göstermez.

Ayrıca cilt kalitesi yalnız enjeksiyon tedavileriyle belirlenmez. Güneş maruziyeti, sigara, cilt bakım alışkanlıkları ve eşlik eden dermatolojik sorunlar da görünümü etkileyebilir.

Bu nedenle hastaya bütün mezoterapi uygulamaları için geçerli bir kalıcılık garantisi verilmemelidir.

Mezoterapinin yan etkileri nelerdir?

Enjeksiyon işleminin kendisine ve kullanılan ürüne bağlı olarak farklı yan etkiler gelişebilir.

Erken dönemde görülebilecek reaksiyonlar arasında:

• Geçici şişlik ve kabarıklık
• Hassasiyet ve ağrı
• Kızarıklık
• Morarma
• Enjeksiyon noktalarında geçici düzensizlik

bulunabilir.

Ancak mezoterapi yalnız geçici kızarıklıktan ibaret, tamamen risksiz bir işlem değildir.

Mezoterapi komplikasyonlarını değerlendiren 2019 tarihli derleme, farklı şiddetlerde advers reaksiyonların bildirildiğini ve güvenlik profilini daha iyi ortaya koyabilmek için daha büyük, standartlaştırılmış çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtmiştir.

Mezoterapi sonrasında enfeksiyon gelişebilir mi?

Evet.

Derinin enjeksiyonla geçilmesi nedeniyle enfeksiyon riski vardır. Kullanılan materyalin kontaminasyonu ve uygulama sırasında asepsi kurallarına uyulmaması bu açıdan önemlidir.

Literatürde mezoterapi sonrasında atipik mikobakteri enfeksiyonları ve enfeksiyon kümeleri bildirilmiştir. CDC’nin yayımladığı bir raporda mezoterapiyle ilişkili Mycobacterium immunogenum salgını tanımlanmıştır.

Bu tür enfeksiyonlar işlemden hemen sonra ortaya çıkan olağan hafif kızarıklıktan farklı seyredebilir. Gecikmiş, giderek artan veya kalıcı nodüller ve inflamatuvar değişiklikler değerlendirilmelidir.

Bu nedenle mezoterapi, yalnız enjeksiyon yapabilmekten ibaret bir işlem olarak görülmemelidir. Ürünün güvenliği, aseptik uygulama ve komplikasyonu tanıyabilme de tedavinin parçasıdır.

Mezoterapi sonrasında hangi belirtilerde doktora başvurulmalıdır?

Hafif morarma ve kısa süreli hassasiyet görülebilir. Ancak aşağıdaki belirtiler rutin iyileşme olarak değerlendirilmemelidir:

• Giderek artan veya beklenenden şiddetli ağrı
• İlerleyen kızarıklık ve sıcaklık artışı
• Hızla büyüyen tek taraflı şişlik
• İrinli akıntı veya ateş
• Günler veya haftalar sonra ortaya çıkan, geçmeyen hassas nodüller
• Deride ani soluklaşma veya ilerleyen mor-ağsı renk değişikliği
• Görmeyle ilgili yeni bir belirti

Özellikle ani görme değişikliği veya dolaşım bozukluğunu düşündüren belirgin bulgular, rutin kontrol tarihini beklemeden acil değerlendirme gerektirir.

Mezoterapi gebelik ve emzirme döneminde uygulanabilir mi?

Bu sorunun cevabı kullanılacak aktif maddeye ve ürüne bağlıdır.

“Mezoterapi” tek bir preparat olmadığı için bütün ürünler hakkında ortak bir gebelik güvenliği kararı verilemez.

Elektif estetik enjeksiyonların gebelik ve emzirme dönemindeki güvenlik verileri yetersizse uygulamanın ertelenmesi ihtiyatlıdır.

Ürünün vitamin içermesi veya “doğal” olarak tanıtılması, gebelikte enjekte edilmesinin güvenli olduğunu kanıtlamaz.

Kimler cilt mezoterapisi için uygun aday olmayabilir?

Kesin kontrendikasyonlar uygulanacak ürüne göre değişir. Bununla birlikte aşağıdaki durumlarda tedavi kararı yeniden değerlendirilmelidir:

• Uygulama bölgesinde aktif enfeksiyon veya belirgin inflamasyon
• Ürünün bir bileşenine karşı bilinen ciddi aşırı duyarlılık
• Gebelik ve emzirme gibi yeterli ürün güvenliği verisi olmayan dönemler
• Daha önce benzer enjeksiyonlardan sonra ciddi reaksiyon gelişmiş olması
• Hastanın beklediği sonucun seçilen ürünün hedefleyebileceği sorundan farklı olması

Örneğin belirgin yüz sarkması bulunan bir hastaya yalnız cilt nemini artırmayı hedefleyen mezoterapi yapılarak cerrahi düzeyde toparlanma sözü verilmemelidir.

Her cilt gençleştirme planında mezoterapi gerekli midir?

Hayır.

Cilt gençleştirme tek bir enjeksiyon işlemiyle sınırlı değildir.

Hastanın asıl sorunu güneş hasarı, pigmentasyon, dinamik kırışıklık, hacim kaybı, deri gevşekliği veya cilt bariyerinin bozulması olabilir.

Bunların her biri farklı değerlendirme gerektirir.

Bazı hastalarda uygun fotoproteksiyon ve topikal bakım temel ihtiyaçtır. Başka bir hastada kas aktivitesini hedefleyen tedavi, farklı bir hastada pigmentasyona yönelik medikal yaklaşım veya uygun prosedürel tedavi gündeme gelebilir.

Bu nedenle mezoterapi yaptırmamak, cilt bakımının veya gençleştirme tedavisinin eksik kalması anlamına gelmez.

Sık Sorulan Sorular

1. Mezoterapi gerçekten cildi gençleştirir mi?

Belirli hyalüronik asit ürünleriyle yapılan çalışmalarda cilt nemi ve bazı cilt kalitesi ölçümlerinde iyileşme bildirilmiştir. Ancak içeriği değişken bütün mezoterapi ürünlerinin aynı etkiyi sağladığı gösterilmiş değildir.

2. Cilt mezoterapisinde ne enjekte edilir?

Kullanılan ürüne göre hyalüronik asit veya farklı aktif maddeler içeren formülasyonlar uygulanabilir. “Mezoterapi” kelimesi tek başına ürünün içeriğini belirtmez.

3. Mezoterapi ile hyalüronik asit dolgusu aynı şey midir?

Hayır. Cilt kalitesini hedefleyen bazı intradermal HA ürünleriyle belirgin hacim ve kontur oluşturmak için kullanılan HA dolguların amaçları ve özellikleri farklı olabilir.

4. Mezoterapi kaç seans yapılır?

Bütün ürünler için geçerli tek bir seans sayısı yoktur. Kullanılacak ürünün özellikleri ve hastanın tedavi hedefi doğrultusunda planlanmalıdır.

5. Mezoterapi göz altı morluklarını geçirir mi?

Göz altındaki koyu görünüm farklı nedenlerle oluşabilir. Mezoterapinin pigmentasyon, damar görünürlüğü, anatomik gölgelenme ve hacim kaybı gibi nedenlerin tamamını düzelttiği söylenemez.

6. Mezoterapi ile polinükleotid aynı şey midir?

Hayır. Mezoterapi uygulama yöntemidir; polinükleotid ise belirli bir materyal grubudur. PN içeren bir ürün enjeksiyonla uygulanabilir ancak bütün mezoterapi ürünleri PN içermez.

7. Mezoterapinin ciddi yan etkileri olabilir mi?

Evet. Hafif şişlik ve morarma dışında enfeksiyon ve farklı komplikasyonlar da bildirilmiştir. Bu nedenle uygun ürün, aseptik uygulama ve komplikasyon belirtilerinin erken değerlendirilmesi önemlidir.

8. Mezoterapi yaptırmadan cilt kalitem artırılabilir mi?

Evet. Cilt sorununun nedenine göre uygun güneş koruması, topikal tedaviler, bariyer bakımı veya başka dermatolojik yaklaşımlar yeterli ya da daha uygun olabilir. Her hastanın enjeksiyon yaptırması gerekmez.