Biyostimülasyon ne demektir?

Cilt yalnız kolajenden oluşmaz.

Dermisin yapısında:

• kolajen lifleri,
• elastin,
• proteoglikanlar,
• glikozaminoglikanlar,
• fibroblastlar,
• damar ve diğer hücresel yapılar

birlikte bulunur.

Yaşlanmayla birlikte bu yapıda ve organizasyonunda değişiklikler meydana gelir.

Biyostimülasyon kavramı, uygulanan materyalin dokuda kontrollü bir biyolojik yanıt oluşturarak fibroblast aktivitesi ve ekstraselüler matriks yeniden yapılanmasını desteklemesini ifade eder.

Dolayısıyla amaç yalnız cildin altına hacim koymak değil, dokunun zaman içinde yeniden yapılanmasını tetiklemektir.

Biyostimülan ile dolgu aynı şey midir?

Tam olarak değil.

Ancak aralarında kesin bir duvar da yoktur.

Klasik hyalüronik asit dolguların temel kullanım amaçlarından biri:

• hacim oluşturmak,
• kontur vermek,
• projeksiyon sağlamak,
• belirli anatomik eksiklikleri düzeltmektir.

Biyostimülatörlerde ise hedefin önemli bir bölümü uygulama sonrasında zaman içinde gelişen doku yanıtıdır.

Fakat bazı ürünler her iki özelliği birlikte gösterebilir.

Örneğin CaHA’nın taşıyıcı jeli uygulamadan hemen sonra belirli bir mekanik destek oluşturabilirken, CaHA mikroküreleri daha sonraki dönemde fibroblast ve ekstraselüler matriks yanıtını uyarabilir.

Bu nedenle CaHA yalnız “dolgu” veya yalnız “kolajen uyarıcı” şeklinde sınıflandırıldığında biyolojik davranışı tam olarak anlatılmış olmaz.

Hangi maddeler biyostimülan olarak kullanılır?

En sık konuşulan ürün grupları şunlardır:

Kalsiyum hidroksiapatit — CaHA

CaHA mikroküreleri biyouyumlu bir taşıyıcı jel içerisinde bulunur.

Kullanım şekline göre hem yapısal destek hem de biyostimülasyon amacıyla kullanılabilir.

Ürün seyreltilmeden daha yapısal bir amaçla kullanılabileceği gibi, seyreltilmiş veya hiper-seyreltilmiş biçimde daha geniş bir alanda doku kalitesini hedefleyen uygulamalar yapılabilir.

CaHA’nın histolojik çalışmalarda yeni kolajen, elastin ve diğer matriks bileşenleriyle ilişkili doku değişiklikleri oluşturabildiği gösterilmiştir.

CaHA’yı ilgili rehberde ayrıca ayrıntılı olarak ele alıyoruz.

Poli-L-laktik asit — PLLA

PLLA uzun süredir kullanılan biyobozunur sentetik bir polimerdir.

PLLA’nın etkisi klasik HA dolgu gibi yalnız uygulama anında verilen hacimden kaynaklanmaz.

Uygulama sonrasında gelişen kontrollü doku yanıtı ve yeni kolajen oluşumu sonucunda etki haftalar ve aylar içinde kademeli olarak ortaya çıkar.

Bu nedenle PLLA tedavisinin sonucu genellikle anlık değil, progresiftir.

Polikaprolakton — PCL

PCL içeren enjekte edilebilir ürünlerde de taşıyıcı materyalin oluşturduğu erken etki ile daha sonraki kolajen yanıtı birlikte değerlendirilmektedir.

PCL hakkında klinik ve histolojik çalışmalar bulunmaktadır; ancak ürünlerin ruhsat ve kullanılabilirliği ülkeye göre değişebilir.

Bu nedenle herhangi bir ürün grubunun bilimsel literatürde bulunması, kliniğimizde kullanıldığı anlamına gelmez.

Hyalüronik asit de kolajeni uyarabilir mi?

Bazı HA dolguların yalnız pasif hacim oluşturmadığı ve mekanik gerilim veya hücresel sinyaller üzerinden fibroblast aktivitesini etkileyebildiğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır.

Ancak bu durum bütün HA dolguların otomatik olarak CaHA veya PLLA ile aynı anlamda “biyostimülan” kabul edilmesi gerektiği anlamına gelmez.

Ürünlerin ana klinik amaçları ve biyolojik davranışları farklıdır.

Bu nedenle pazarlama terminolojisinden çok hangi ürünün, hangi mekanizmayla, hangi klinik hedef için kullanıldığına bakmak gerekir.

Biyostimülanlar gerçekten kolajen üretimini artırıyor mu?

Bazı ürünlerde evet.

Özellikle CaHA ve PLLA için histolojik ve klinik çalışmalar yeni kolajen oluşumunu desteklemektedir.

2025 yılında yayımlanan sistematik derleme ve meta-analizde CaHA ve PLLA dahil kollajen biyostimülatörlerinin cilt gençleştirmedeki klinik etkinliği değerlendirilmiş; elastikiyet, kırışıklık ve hasta memnuniyeti gibi çeşitli sonuçlarda iyileşmeler bildirilmiştir. Bununla birlikte çalışmalar arasında ürün, uygulama tekniği ve değerlendirme yöntemleri açısından heterojenlik bulunmaktadır.

Bu nedenle:

“Kolajen oluşturduğu gösterilmiştir.”

ile

“Her hastada aynı miktarda kolajen oluşturur ve kesin olarak şu kadar gençleştirir.”

aynı bilimsel iddia değildir.

İlk ifade belirli ürünler için kanıtlarla desteklenebilir; ikincisi desteklenemez.

Biyostimülanların etkisi hemen görülür mü?

Ürüne göre değişir.

CaHA uygulamasında taşıyıcı jel nedeniyle erken dönemde belirli bir destek görülebilir.

PLLA’da ise erken dönemde görülen hacmin önemli bölümü hazırlama sıvısı ve işlem sonrası ödemle ilişkili olabilir; bu erken görüntü gerçek uzun dönem sonucu temsil etmez.

Biyostimülasyonun hedeflenen sonucu zaman içinde ortaya çıkar.

Bu nedenle biyostimülan tedavilerde hastaya “işlem bittiğinde nihai sonucu göreceksiniz” demek doğru değildir.

Sonuç ne zaman ortaya çıkar?

Kesin zaman kullanılan ürüne, uygulama tekniğine ve hastanın biyolojik yanıtına göre değişir.

Genel olarak doku yeniden yapılanması:

• haftalar içinde başlar,
• takip eden aylarda gelişebilir.

Bu nedenle tedavi değerlendirmesi klasik anlık hacim dolgularından farklı yapılmalıdır.

Biyostimülanlar yüzü şişirir mi?

Tedavinin amacı ürüne ve tekniğe bağlıdır.

Yapısal amaçla kullanılan bir CaHA uygulaması belirli bölgelerde destek ve kontur değişikliği oluşturabilir.

Buna karşılık seyreltilmiş CaHA uygulamalarında amaç daha çok geniş yüzeyde doku kalitesi ve yeniden yapılanmadır.

PLLA da zaman içinde hacimsel değişiklik oluşturabilir.

Bu nedenle hastaya “biyostimülan kesinlikle hacim vermez” demek doğru değildir.

Daha doğru soru şudur:

Hangi ürün, hangi konsantrasyonda, hangi anatomik düzlemde ve hangi amaçla kullanılıyor?

Biyostimülanlar yüzü doğal olmayan şekilde doldurur mu?

Doğru hasta ve doğru endikasyonda amaç bu değildir.

Ancak biyostimülatör olması bir ürünün otomatik olarak doğal sonuç vereceği anlamına gelmez.

Gereğinden fazla ürün, yanlış anatomik bölge veya uygun olmayan uygulama tekniği istenmeyen hacim ve kontur değişiklikleri oluşturabilir.

Özellikle zaman içinde gelişen ürünlerde aşırı tedaviden kaçınmak önemlidir; çünkü sonuç hemen ortaya çıkmadığı için erken dönemde gereksiz tekrar yapılması aşırı düzeltmeye yol açabilir.

Biyostimülanlar hangi sorunlarda düşünülebilir?

Uygun hasta seçildiğinde hedefler arasında:

• cilt kalitesinde azalma,
• dermal incelme,
• elastikiyet kaybı,
• belirli bölgelerde doku desteğinin azalması,
• yaşlanmayla ilişkili bazı kontur değişiklikleri

bulunabilir.

Ancak tek bir biyostimülan bütün bu problemlerin tamamı için uygun değildir.

Örneğin belirgin hacim eksikliği olan bir yüz ile esas problemi ince ve elastikiyetini kaybetmiş cilt olan bir hastanın tedavi planı aynı olmayabilir.

Biyostimülanlar yüz dışında kullanılabilir mi?

Bazı ürünler uygun teknikle:

• boyun,
• dekolte,
• eller,
• kollar,
• karın veya vücudun belirli bölgelerinde

doku kalitesini hedeflemek amacıyla incelenmiştir.

Özellikle seyreltilmiş veya hiper-seyreltilmiş CaHA’nın yüz dışındaki kullanımlarına ilişkin konsensus ve klinik literatür bulunmaktadır.

Ancak uygulama bölgesine göre anatomi, konsantrasyon ve teknik değişir.

Yüzde kullanılan protokolün aynısını her vücut bölgesine taşımak doğru değildir.

Kaç seans gerekir?

Tek bir cevap yoktur.

Seans sayısı:

• kullanılan ürüne,
• tedavi edilen bölgeye,
• başlangıçtaki doku kalitesine,
• yaşa,
• hedeflenen sonuca,
• önceki tedavilere

göre değişir.

Bazı biyostimülatörler birden fazla seans şeklinde planlanırken bazı durumlarda daha sınırlı uygulama yeterli olabilir.

Bu nedenle “her biyostimülan üç seans yapılır” gibi standart bir kural bilimsel değildir.

Sonuç ne kadar kalıcıdır?

Biyostimülanların etkisi kalıcı değildir; ancak yalnız ürünün dokuda fiziksel olarak bulunma süresiyle de açıklanamaz.

Ürün zaman içinde parçalanırken oluşturduğu yeni ekstraselüler matriks bir süre daha devam edebilir.

Kalıcılık:

• ürün,
• doz,
• uygulama alanı,
• yaş,
• doku özellikleri,
• metabolik farklılıklar

gibi faktörlerden etkilenir.

Bu nedenle kesin bir süre garantisi vermek doğru değildir.

Biyostimülanlar hyalüronidazla eritilebilir mi?

CaHA ve PLLA için cevap hayırdır.

Hyalüronidaz, hyalüronik asidi parçalar.

Bu nedenle CaHA veya PLLA uygulaması sonrasında:

yaklaşımı doğru değildir.

Bu durum hasta seçiminin ve doğru anatomik uygulamanın neden özellikle önemli olduğunu gösterir.

HA dolguların geri döndürülebilir olmasıyla CaHA veya PLLA gibi biyostimülatörlerin komplikasyon yönetimi aynı değildir.

Biyostimülanların riskleri nelerdir?

Risk kullanılan ürüne ve bölgeye göre değişir.

Genel enjeksiyon reaksiyonları arasında:

• ağrı,
• hassasiyet,
• kızarıklık,
• şişlik,
• morarma

bulunabilir.

Ürüne özgü olarak:

• nodül,
• papül,
• kontur düzensizliği,
• inflamatuvar reaksiyon,
• yanlış düzlemde ürün birikimi

görülebilir.

Enjekte edilebilir ürünlerde vasküler komplikasyon riski de tamamen sıfır değildir.

Bu nedenle biyostimülanların “dolgu olmadığı için risksiz” şeklinde pazarlanması doğru değildir.

PLLA sonrası nodül gelişebilir mi?

Evet.

PLLA’nın bilinen komplikasyonlarından biri papül veya nodül oluşumudur.

Risk;

• hazırlama,
• dilüsyon,
• uygulama tekniği,
• anatomik düzlem,
• ürün dağılımı

gibi faktörlerden etkilenebilir.

Modern uygulama protokolleriyle risk azaltılmaya çalışılsa da tamamen sıfırlanmış değildir.

CaHA sonrası nodül gelişebilir mi?

Evet.

Özellikle yüzeyel veya lokal olarak yoğun ürün birikimi nodül veya düzensizlik oluşturabilir.

Bu nedenle CaHA’nın:

• konsantrasyonu,
• enjeksiyon düzlemi,
• kullanılan miktar,
• anatomik bölge

birlikte değerlendirilmelidir.

Ayrıca CaHA’nın HA dolgu gibi hyalüronidazla eritilemediği unutulmamalıdır.

“Biyostimülan mezoterapi” aynı şey midir?

Hayır.

“Mezoterapi” bir uygulama yöntemini tarif eden geniş bir terimdir.

İçine hangi maddenin konulduğunu söylemeden yalnız “biyostimülan mezoterapi” denmesi bilimsel olarak yeterli değildir.

Bir tedaviyi değerlendirirken şu sorular sorulmalıdır:

• İçinde hangi aktif madde var?
• Konsantrasyonu nedir?
• Enjeksiyon düzlemi nedir?
• O madde için klinik kanıt var mı?
• Kullanılan ürünün ruhsat ve güvenlik profili nedir?

İşlemin adı değil, uygulanan materyal önemlidir.

Polinükleotidler de biyostimülan mıdır?

Polinükleotid/PDRN temelli ürünler son yıllarda “skin booster” veya biyostimülan başlığı altında yoğun biçimde kullanılmaya başlanmıştır.

Bu alanda cilt kalitesi ve rejenerasyon üzerine klinik çalışmalar ve derlemeler bulunmaktadır.

Ancak polinükleotidleri CaHA veya PLLA ile aynı kanıt kategorisine koymak için mevcut karşılaştırmalı ve standardize klinik veri daha sınırlıdır.

Ürünler, konsantrasyonlar ve uygulama protokolleri arasında da heterojenlik bulunmaktadır.

Dolayısıyla:

“CaHA, PLLA ve polinükleotidlerin hepsi aynı şekilde kanıtlanmış biyostimülanlardır.”

demek doğru değildir.

Eksozomlar biyostimülan mıdır?

“Eksozom” terimi estetik tıpta çok yoğun kullanılmaktadır.

Ancak eksozom ürünleri:

• kaynak,
• üretim yöntemi,
• içerik,
• saflık,
• standardizasyon

açısından birbirinden önemli ölçüde farklı olabilir.

Ayrıca laboratuvar düzeyindeki rejeneratif biyoloji verileri ile insana enjekte edilen ticari bir ürünün klinik etkinlik ve güvenliğinin kanıtlanması aynı şey değildir.

Bu nedenle eksozomları CaHA ve PLLA gibi uzun süredir kullanılan enjekte edilebilir biyostimülatörlerle aynı kanıt düzeyinde değerlendirmek doğru değildir.

“Eksozom” kelimesinin kendisi etkinlik kanıtı değildir.

Biyostimülan ile skin booster aynı şey midir?

Her zaman değil.

“Skin booster” da standart bilimsel bir ürün sınıfından çok klinik ve pazarlama terminolojisinde kullanılan geniş bir ifadedir.

Bu başlık altında:

• düşük çapraz bağlı veya çapraz bağsız HA,
• polinükleotidler,
• farklı enjeksiyon ürünleri

bulunabilir.

Bu nedenle hastanın yalnız tedavinin ticari kategorisini değil, hangi ürünün uygulanacağını bilmesi gerekir.

Biyostimülan ile lazer veya enerji bazlı tedaviler birlikte kullanılabilir mi?

Seçilmiş hastalarda evet.

Kolajen yeniden yapılanmasını hedefleyen:

• fraksiyonel lazerler,
• radyofrekans,
• mikroiğneli radyofrekans,
• ultrason temelli bazı cihazlar

ile enjekte edilebilir biyostimülatörler farklı mekanizmalar üzerinden çalışabilir.

Ancak “iki kolajen tedavisini birlikte yaparsak mutlaka iki kat daha iyi olur” şeklinde bir denklem yoktur.

Tedavilerin:

• sıralaması,
• anatomik derinliği,
• iyileşme süreci,
• inflamasyon oluşturma potansiyeli

birlikte değerlendirilmelidir.

Biyostimülan kimlere uygun olmayabilir?

Kesin kontrendikasyonlar ürüne göre değişmekle birlikte özellikle:

• aktif enfeksiyon bulunan bölgelerde,
• aktif inflamatuvar cilt hastalığında,
• kullanılan ürüne karşı bilinen ciddi aşırı duyarlılıkta,
• gebelik ve emzirme gibi yeterli güvenlik verisi olmayan dönemlerde

elektif uygulama ertelenebilir veya yapılmayabilir.

Otoimmün hastalıklar, immünsüpresyon veya önceki dolgu komplikasyonları gibi durumlarda ise otomatik yasak koymak yerine kullanılan ürün ve hastanın klinik durumu bireysel değerlendirilmelidir.

Genç yaşta biyostimülan yaptırmak gerekir mi?

Yaş tek başına endikasyon değildir.

“25 yaşından sonra kolajen her yıl şu kadar azalır; bu nedenle herkes biyostimülan yaptırmalıdır” şeklindeki pazarlama yaklaşımı klinik karar vermek için yeterli değildir.

Tedavi ihtiyacı:

• cilt yapısı,
• fotoyaşlanma,
• doku kalitesi,
• anatomik değişiklikler,
• hastanın hedefi

üzerinden değerlendirilmelidir.

Belirgin endikasyonu olmayan genç bir hastaya yalnız “gelecekte yaşlanmamak” amacıyla sürekli enjeksiyon yapmak zorunlu değildir.

Sık Sorulan Sorular

1. Biyostimülan dolgu mudur?

Bazı biyostimülatörler hacim veya yapısal destek de sağlayabilir; ancak temel amaçlarından biri zaman içinde doku ve ekstraselüler matriks yanıtını uyarmaktır. Bu nedenle klasik HA dolgu ile tamamen aynı değildir.

2. Biyostimülan gerçekten kolajen üretir mi?

CaHA ve PLLA gibi bazı ürünlerde histolojik ve klinik çalışmalar yeni kolajen ve doku yeniden yapılanmasını desteklemektedir. Ancak bütün “biyostimülan” adıyla pazarlanan ürünlerin kanıt düzeyi aynı değildir.

3. Sonuç hemen görülür mü?

Ürüne göre değişir. Bazı ürünlerde erken mekanik destek olabilir; biyostimülasyona bağlı esas değişiklik ise haftalar ve aylar içinde gelişir.

4. Biyostimülan yüzü şişirir mi?

Kullanılan ürün, miktar, konsantrasyon ve uygulama tekniğine göre hacim değişikliği olabilir. “Biyostimülan kesinlikle hacim vermez” şeklinde genel bir kural doğru değildir.

5. Biyostimülan hyalüronidazla eritilebilir mi?

CaHA ve PLLA hyalüronidazla eritilemez. Hyalüronidaz HA dolgular üzerinde etkilidir.

6. Biyostimülanların etkisi kalıcı mıdır?

Hayır. Ancak etki yalnız ürünün dokuda kalma süresine bağlı değildir; oluşan yeni doku yanıtı ürün parçalandıktan sonra da bir süre devam edebilir.

7. Polinükleotid ve eksozom da aynı derecede kanıtlanmış biyostimülanlar mıdır?

Hayır. Bu alanlarda çalışmalar bulunmakla birlikte ürün standardizasyonu ve klinik kanıt düzeyi CaHA ve PLLA gibi daha yerleşik biyostimülatörlerle aynı değildir.

8. Hangi biyostimülan benim için daha iyi?

Tek bir ürün herkes için “en iyi” değildir. Seçim; anatomik bölge, hacim ihtiyacı, cilt kalitesi, gevşeklik, yaşlanma paterni ve istenen sonuca göre yapılmalıdır.