Tırnak psoriasisi nedir?

Tırnak psoriasisi, psoriatik inflamasyonun tırnak ünitesini etkilemesidir.

Tırnak ünitesi yalnız görünen sert tırnak plağından oluşmaz. Başlıca:

• Tırnak matriksi
• Tırnak yatağı
• Tırnak kıvrımları
• Hiponişyum
• Tırnak plağı

birlikte tırnak ünitesini oluşturur.

Tırnağın hangi anatomik bölümünün etkilendiği, görülen bulgunun tipini belirler.

Matriks tutulumu daha çok:

• Pitting
• Lökonişi
• Tırnak plağı kırılganlığı
• Yüzey bozukluğu

oluşturabilir.

Tırnak yatağı tutulumu ise daha çok:

• Onikoliz
• Yağ damlası / salmon patch
• Subungual hiperkeratoz
• Splinter hemorajiler

ile ilişkilidir.

Bu ayrım yalnız teorik değildir; uygulanacak tedavinin nereye ulaşması gerektiğini de etkileyebilir.

Psoriasisli hastaların ne kadarında tırnak tutulumu görülür?

Oranlar çalışmalara ve incelenen hasta grubuna göre değişir.

Çeşitli çalışmalarda psoriasisli hastalarda mevcut tırnak tutulumu yaklaşık %10–55 arasında bildirilmiş; yaşam boyunca herhangi bir dönemde tırnak tutulumu görülme oranının çok daha yüksek olabileceği belirtilmiştir. Psoriatik artriti olanlarda tırnak tutulumu daha sık görülmektedir.

Bu nedenle tırnak psoriasis’i nadir bir psoriasis bulgusu değildir.

Sadece tırnaklarda psoriasis olabilir mi?

Evet.

Bazı hastalarda belirgin deri lezyonları olmadan tırnak psoriasisi görülebilir.

Bu hastalarda tanı daha zor olabilir çünkü:

• Tırnak mantarı
• Travmatik distrofi
• Egzama
• Liken planus
• Alopesi areata

gibi başka hastalıklar benzer görünümler oluşturabilir.

AAD de tırnak psoriasis’inin bazen deride psoriasis olmadan ortaya çıkabileceğini belirtmektedir.

Bu nedenle yalnız tırnak bulgusu olan hastada tanıyı doğrudan psoriasis kabul etmek doğru değildir.

Tırnak psoriasis’inin en sık belirtileri nelerdir?

Başlıca bulgular şunlardır:

• Pitting
• Onikoliz
• Yağ damlası / salmon patch
• Subungual hiperkeratoz
• Tırnak plağı ufalanması
• Splinter hemorajiler
• Renk değişiklikleri
• Tırnak yüzeyinde düzensizlik
• Tırnağın kalınlaşması

AAD hasta bilgilendirme kaynağında da tırnakta küçük çukurlar, beyaz-sarı-kahverengi renk değişiklikleri, ufalanma, tırnağın yatağından ayrılması ve tırnak altında birikim sık bulgular arasında sayılmaktadır.

Pitting nedir?

Pitting, tırnak yüzeyinde toplu iğne ucu büyüklüğünde küçük çukurcukların oluşmasıdır.

Tırnak matriksindeki psoriatik inflamasyon nedeniyle tırnak plağının bazı bölgeleri düzgün keratinize olamaz. Tırnak uzadıkça bu bozuk alanlar yüzeyde küçük çukurlar şeklinde görülür.

Pitting psoriasis için karakteristik olabilir ancak yalnız psoriasise özgü değildir.

Örneğin:

• Alopesi areata
• Egzama
• Bazı inflamatuvar tırnak hastalıkları

da pitting oluşturabilir.

Dolayısıyla yalnız pitting varlığıyla kesin psoriasis tanısı konmaz.

Pitting fazla olduğunda hastalık daha mı şiddetlidir?

Her zaman değil.

Tırnak bulgularının şiddeti deri psoriasis’inin şiddetiyle birebir paralel gitmeyebilir.

Bir hastada sınırlı deri hastalığına rağmen belirgin tırnak tutulumu bulunabilir. Bu nedenle yalnız PASI veya deri yüzey alanına bakarak tırnak hastalığının önemi değerlendirilmemelidir.

Yağ damlası bulgusu nedir?

Yağ damlası, oil-drop veya salmon patch, tırnak plağının altında görülen sarı-kırmızı veya somon renkli yarı saydam alanı ifade eder.

Bu görünüm tırnak yatağındaki psoriatik inflamasyonla ilişkilidir.

Tırnak psoriasis’i için oldukça karakteristik bulgulardan biridir.

Ancak hastalar bunu bazen:

• Mantar
• Morarma
• Sarı tırnak

olarak yorumlayabilir.

Onikoliz nedir?

Onikoliz, tırnak plağının tırnak yatağından ayrılmasıdır.

Tırnak altına hava girdiği için ayrılmış bölüm:

• Beyaz
• Sarı
• Sarı-kahverengi

görünebilir.

Psoriasis onikolizin önemli nedenlerinden biridir.

Ancak:

• Travma
• Onikomikoz
• Bazı ilaçlar
• Kimyasal maruziyet

de onikoliz yapabilir.

Bu nedenle her onikoliz psoriasis değildir.

Subungual hiperkeratoz nedir?

Tırnak plağının altında aşırı keratin birikmesidir.

Tırnak:

• Kalınlaşmış
• Yükselmiş
• Sarı veya kahverengi
• Ufalanan

bir görünüm alabilir.

Bu bulgu özellikle tırnak yatağı psoriasis’inde görülebilir ancak onikomikozla oldukça kolay karışabilir.

Splinter hemoraji nedir?

Splinter hemorajiler, tırnak altında ince kırmızı-kahverengi veya siyah çizgiler şeklinde görülen küçük kanamalardır.

Psoriasis’te görülebilir.

Ancak:

• Travma
• Başka inflamatuvar hastalıklar
• Bazı sistemik durumlar

da splinter hemoraji oluşturabilir.

Tek bir splinter hemoraji yalnız psoriasis tanısı koydurmaz.

Tırnak psoriasisi ağrı yapar mı?

Evet.

Özellikle:

• Subungual hiperkeratoz
• Belirgin onikoliz
• Tırnak çatlaması
• Çevre dokuda inflamasyon

varsa tırnak hassas veya ağrılı olabilir.

Bazı hastalarda:

• Ayakkabı giymek
• Klavye kullanmak
• Düğme iliklemek
• Küçük nesneleri tutmak
• Mesleki el işleri

zorlaşabilir.

Bu nedenle tırnak psoriasis’i yalnız estetik görünüm üzerinden değerlendirilmemelidir.

2021 yönetim derlemesi tırnak psoriasis’inin ağrı, fonksiyon kaybı, sosyal etkilenme ve yaşam kalitesinde belirgin bozulmaya yol açabileceğini vurgulamaktadır.

Tırnak psoriasisi tırnak mantarıyla karışır mı?

Evet, oldukça sık.

Her iki hastalıkta da:

• Sarı renk
• Kalınlaşma
• Ufalanma
• Onikoliz
• Tırnak altında keratin birikimi

görülebilir.

Bu nedenle görüntü üzerinden her zaman güvenilir ayrım yapılamaz.

Daha da önemlisi, psoriasis ve onikomikoz aynı tırnakta birlikte bulunabilir.

Bu nedenle özellikle sistemik antifungal tedavi planlanıyorsa gerektiğinde:

• Direkt mikroskopi
• Kültür
• PAS/histopatoloji
• Moleküler yöntemler

ile mantar araştırılabilir.

Psoriasisli hastada neden mantar testi gerekebilir?

Çünkü yanlış tanının iki yönlü sonucu olabilir.

Psoriasis olan hastaya mantar denilip aylarca gereksiz antifungal verilebilir.

Diğer taraftan gerçek onikomikoz bulunan psoriasis hastasında bütün değişiklikler yalnız psoriasis kabul edilirse enfeksiyon gözden kaçabilir.

Bu nedenle özellikle:

• Ayak tırnaklarında belirgin kalınlaşma
• Asimetrik tutulum
• Tinea pedis
• Belirgin subungual birikim

varsa mantar olasılığı değerlendirilmelidir.

Tırnak psoriasisi bulaşıcı mıdır?

Hayır.

Psoriasis bir enfeksiyon değildir.

Başka bir kişiye:

• Dokunmayla
• Havluyla
• Ortak yaşam alanıyla

bulaşmaz.

Ancak psoriatik tırnağın üzerine mantar veya bakteriyel enfeksiyon eklenebilir. Böyle bir durumda eşlik eden enfeksiyonun kendine özgü özellikleri ayrıca değerlendirilir.

Tırnak psoriasisi kalıcı mıdır?

Kronik ve tekrarlayıcı olabilir.

Tedaviyle belirgin düzelme sağlanabilir ancak psoriasis eğilimi tamamen ortadan kalkmış olmaz.

Ayrıca tırnak yavaş büyüdüğü için tedaviye yanıt da geç görülür.

Bu nedenle birkaç haftada sonuç beklemek gerçekçi değildir.

Tırnak psoriasis’i psoriatik artritle ilişkili midir?

Evet.

Bu ilişki klinik olarak önemlidir.

Psoriatik artritte tırnak hastalığı psoriasisli ancak artriti olmayan hastalara göre daha sık görülür. Tırnak ünitesi ile distal interfalangeal eklem ve entez yapıları anatomik olarak yakın ilişki içindedir.

2024 tarihli kapsamlı bir derlemede tırnak tutulumu, psoriasisli kişilerde ileride psoriatik artrit gelişimiyle ilişkili dermatolojik risk işaretlerinden biri olarak değerlendirilmiştir; çalışmalardaki risk tahminleri heterojen olmakla birlikte tırnak tutulumu için yaklaşık iki ila üç kat düzeyinde ilişkiler bildirilmiştir.

Ancak önemli bir ayrım vardır:

Tırnak psoriasis’i olan herkes psoriatik artrit geliştirecek değildir.

Tırnak bulgusu risk değerlendirmesinde kullanılan parçalardan biridir.

Hangi eklem belirtileri özellikle sorgulanmalıdır?

Tırnak psoriasis’i bulunan hastada şu yakınmalar önemlidir:

• Sabah belirgin eklem tutukluğu
• Parmak eklemlerinde şişlik
• Bir parmağın bütün halinde şişmesi
• Topuk ağrısı
• Tendon yapışma bölgelerinde ağrı
• Dinlenmeyle artan bel ağrısı
• Tekrarlayan eklem ağrısı
• Distal parmak eklemlerinde şişlik veya hassasiyet

Özellikle daktilit, entezit ve distal interfalangeal eklem bulguları psoriatik artrit açısından anlamlı olabilir.

Şüpheli durumda romatolojik değerlendirme gerekebilir.

Tırnak psoriasis’i psoriatik artritten önce başlayabilir mi?

Olabilir.

Psoriasis ve tırnak bulguları bazı hastalarda kas-iskelet belirtilerinden önce ortaya çıkar.

Bu nedenle tırnak hastalığı bulunan psoriasis hastalarında yalnız mevcut artriti değil, zaman içinde gelişebilecek eklem belirtilerini de sorgulamak önemlidir.

Ancak tırnak değişikliği gelecekte artrit gelişeceğini kesin olarak göstermez.

Tırnak psoriasisi nasıl teşhis edilir?

Tanı çoğu zaman:

öykü + dermatolojik muayene + diğer psoriasis bulguları

birlikte değerlendirilerek konur.

Dermatolog:

• Kaç tırnağın tutulduğunu
• Matriks ve yatak bulgularını
• Deride psoriasis olup olmadığını
• Saçlı deri, kulak arkası ve kıvrım bölgelerini
• Eklem yakınmalarını
• Onikomikoz ihtimalini

değerlendirebilir.

Bazı hastalarda onikoskopi yardımcı olabilir.

Tanı net değilse veya başka bir tırnak hastalığı düşünülüyorsa ek test gerekebilir.

Tırnak biyopsisi gerekir mi?

Çoğu tipik vakada gerekmez.

Ancak yalnız tek tırnakta açıklanamayan belirgin distrofi varsa veya:

• Liken planus
• Tümör
• Başka matriks hastalığı

ayırıcı tanıda düşünülüyorsa biyopsi gündeme gelebilir.

Tırnak matriks biyopsisi kalıcı tırnak değişikliği oluşturabileceğinden yalnız gerçekten gerekli olduğunda yapılmalıdır.

Onikoskopi tırnak psoriasis’inde işe yarar mı?

Evet.

Onikoskopi tırnak psoriasis’inde:

• Pitting
• Onikoliz sınırı
• Splinter hemorajiler
• Salmon patch
• Subungual hiperkeratoz

gibi yapıların daha ayrıntılı değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Ancak onikoskopi tek başına tanı koyduran bir test değildir.

Tırnak psoriasis’inin şiddeti nasıl ölçülür?

Araştırmalarda en sık kullanılan sistemlerden biri NAPSI — Nail Psoriasis Severity Index skorudur.

NAPSI:

• Matriks bulgularını
• Tırnak yatağı bulgularını

değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Klinik çalışmalarda tedavi yanıtını karşılaştırmak için yararlıdır.

Ancak günlük klinikte her hastada ayrıntılı NAPSI hesaplanması şart değildir. 2021 yönetim derlemesi NAPSI’nin araştırmalarda yaygın kullanılmasına rağmen günlük klinikte zaman alıcı olabildiğini belirtmektedir.

Tırnak psoriasis’i nasıl tedavi edilir?

Tedavi şu faktörlere göre bireyselleştirilir:

• Kaç tırnak etkilenmiş?
• Matriks mi, tırnak yatağı mı tutulmuş?
• Hastalık ne kadar şiddetli?
• Ağrı veya fonksiyon kaybı var mı?
• Deri psoriasis’i ne kadar yaygın?
• Psoriatik artrit var mı?
• Önceki tedavilere yanıt nasıl?
• Onikomikoz eşlik ediyor mu?

Bu nedenle tek bir “en iyi tırnak psoriasis tedavisi” yoktur.

Uluslararası tırnak uzmanları konsensüsü, özellikle deri psoriasis’i olmayan veya hafif olan erişkinlerde tedaviyi tutulan tırnak sayısı ile matriks/yatak tutulumuna göre planlamayı önermektedir.

Hafif tırnak psoriasis’i nasıl tedavi edilir?

Az sayıda tırnağın etkilendiği hastalarda öncelikle lokal tedaviler düşünülebilir.

Kullanılabilecek seçenekler arasında:

• Güçlü topikal kortikosteroidler
• D vitamini analogları
• Kortikosteroid + D vitamini analoğu kombinasyonları
• Seçilmiş hastalarda tazaroten veya başka topikaller

yer alabilir.

Ancak topikal tedavide en önemli sorunlardan biri ilacın tırnak plağından hedef dokuya yeterince ulaşamamasıdır.

Matriks ve tırnak yatağı tutulumu tedaviyi neden değiştirir?

Çünkü ilaç ulaşması gereken anatomik bölge farklıdır.

Örneğin:

Matriks tutulumu

• Pitting
• Tırnak plağı bozukluğu

oluşturur.

Tırnak yatağı tutulumu

• Onikoliz
• Yağ damlası
• Subungual hiperkeratoz

oluşturur.

2019 tırnak uzmanları konsensüsünde az sayıda tırnakta yalnız matriks tutulumu varsa intralezyonel steroid enjeksiyonu önemli seçeneklerden biri olarak değerlendirilirken; yalnız tırnak yatağı tutulumunda güçlü topikal steroid veya D vitamini analoğu kombinasyonları önerilmiştir.

Bu nedenle kremi yalnız tırnak plağının üzerine sürmenin her durumda yeterli olması beklenmez.

Topikal kortizon nasıl kullanılır?

Uygulanacak bölge hastalık tipine göre değişebilir.

Örneğin tırnak yatağı tutulumu için ürünün distal tırnak altına ve hiponişyum bölgesine ulaşması hedeflenebilir.

Matriks hedefleniyorsa proksimal tırnak kıvrımı üzerinden tedavi planlanabilir.

Ancak güçlü kortikosteroidlerin uzun süre kontrolsüz kullanılması:

• Deri incelmesi
• Telanjiektazi
• Lokal yan etkiler

oluşturabilir.

Bu nedenle reçeteli topikal tedaviler dermatolog kontrolünde kullanılmalıdır.

D vitamini analoğu kullanılabilir mi?

Evet.

Calcipotriol/calcipotriene gibi topikal D vitamini analoglarının özellikle tırnak yatağı bulgularında yeri vardır.

Bazı hastalarda güçlü kortikosteroidlerle kombinasyon şeklinde kullanılabilir.

Topikal tedaviler genel olarak daha çok hafif ve sınırlı tırnak hastalığında değerlendirilir.

Tırnak çevresine kortizon enjeksiyonu yapılabilir mi?

Evet, seçilmiş hastalarda.

Özellikle az sayıda tırnakta belirgin matriks tutulumu varsa intralezyonel veya periungual kortikosteroid enjeksiyonu düşünülebilir.

Ancak:

• Ağrı
• Deri atrofisi
• Pigment değişikliği
• Lokal yan etkiler

oluşabilir.

Bu nedenle her hasta için uygun değildir.

Tırnak psoriasis’inde lazer yapılır mı?

Çeşitli lazer ve ışık tedavileri araştırılmıştır.

Özellikle pulsed dye laser gibi yöntemlerle ilgili çalışmalar bulunmaktadır. Ancak kanıt düzeyi topikal ve sistemik tedaviler kadar güçlü veya standart değildir.

2021 geniş tedavi derlemesi lazerleri potansiyel seçenekler arasında incelemekle birlikte tedavi önerilerinde topikal, intralezyonel ve sistemik tedaviler daha merkezi konumdadır.

Bu nedenle “tırnak psoriasis’i lazerle kesin çözülür” şeklinde bir ifade doğru değildir.

Sistemik tedavi ne zaman gerekir?

Sistemik tedavi şu durumlarda daha çok gündeme gelir:

• Çok sayıda tırnak tutulumu
• Şiddetli tırnak hastalığı
• Ağrı veya belirgin fonksiyon kaybı
• Topikal/lokal tedavilere direnç
• Orta-ağır deri psoriasis’i
• Psoriatik artrit
• Yaşam kalitesinde ciddi etkilenme

Tedavi kararı yalnız tırnağa değil, hastanın toplam psoriatik hastalık yüküne göre verilmelidir.

Hangi sistemik ilaçlar kullanılabilir?

Psoriasis tedavisinde kullanılan sistemik tedavilerin bir kısmı tırnak hastalığını da düzeltebilir.

Bunlar arasında:

• Metotreksat
• Siklosporin
• Asitretin
• Apremilast
• Biyolojik tedaviler

bulunabilir.

Ancak bu ilaçların:

• Etkinliği
• Yan etkileri
• İzlem gereksinimleri
• Gebelikle ilişkili riskleri
• Komorbiditelere uygunluğu

farklıdır.

Bu nedenle “tırnağım bozuk, sistemik ilaç başlayalım” şeklinde otomatik bir yaklaşım doğru değildir.

Biyolojik tedaviler tırnak psoriasis’inde etkili midir?

Evet.

TNF, IL-17 ve IL-23 eksenlerini hedefleyen biyolojik tedaviler dahil modern psoriasis tedavilerinin birçoğunda tırnak psoriasis’inde anlamlı iyileşme bildirilmiştir.

2021 yılında 39 çalışma ve 15.673 hastayı değerlendiren ağ meta-analizi, küçük moleküller ve biyolojik tedaviler arasında tırnak skorlarında anlamlı iyileşmeler bulunduğunu göstermiştir. Ancak çalışma süreleri, karşılaştırmalar ve uzun dönem veriler arasında farklılıklar bulunduğundan tek bir ilacı bütün hastalar için “en iyi” olarak kabul etmek doğru değildir.

Tedavi seçilirken tırnağın yanı sıra:

• Deri hastalığı
• Eklem hastalığı
• Komorbiditeler
• Önceki tedaviler
• Güvenlik profili

birlikte değerlendirilir.

Sadece birkaç tırnak bozuk diye biyolojik tedavi başlanır mı?

Genellikle otomatik olarak hayır.

Birkaç tırnağı etkileyen hafif hastalıkta öncelikle lokal seçenekler değerlendirilebilir.

Ancak hastalık az sayıda tırnağı etkiliyor olsa bile:

• Şiddetli ağrı
• Mesleki fonksiyon kaybı
• Tedaviye direnç
• Psoriatik artrit
• Eşlik eden yaygın psoriasis

varsa karar değişebilir.

Bu nedenle “kaç tırnak” önemli olmakla birlikte tek kriter değildir.

Tırnak psoriasis’i ne kadar sürede düzelir?

Yavaş düzelir.

Çünkü tedavinin etkisi yeni oluşacak tırnak plağı üzerinde görülür.

El tırnağının tamamen yenilenmesi aylar alır. Ayak tırnakları daha yavaş büyür.

Bu nedenle tırnak psoriasis’inde tedavi yanıtını:

2–3 hafta içinde

değerlendirmek genellikle gerçekçi değildir.

Klinik çalışmalarda tırnak yanıtları sıklıkla 16, 24, 48 hafta veya daha uzun sürelerde değerlendirilir.

Tedavi başladıktan sonra neden eski hasarlı tırnak hemen düzelmez?

Çünkü mevcut tırnak plağı bir kez oluştuğunda kendisini aktif biçimde onaramaz.

Matrikste inflamasyon kontrol altına alınsa bile eski hasarlı bölüm tırnağın ucuna doğru büyüyerek uzaklaşmalıdır.

Bu nedenle tırnak köküne yakın yeni bölümün daha düzgün büyümeye başlaması tedavinin erken olumlu işaretlerinden biri olabilir.

Tırnak psoriasis’i tamamen geçer mi?

Tedaviyle belirgin veya tam klinik düzelme mümkün olabilir.

Ancak psoriasis kronik hastalıktır ve gelecekte yeniden alevlenebilir.

Bu nedenle “bir kez tedavi edildi, bir daha asla olmaz” garantisi verilemez.

Tırnakları kısa tutmak faydalı mı?

Evet.

Tırnakları kısa tutmak:

• Travmayı azaltabilir
• Onikoliz alanının takılmasını önleyebilir
• Tırnak altındaki mekanik kaldıracı azaltabilir

ve günlük bakımı kolaylaştırabilir.

2021 yönetim derlemesi tüm tırnak psoriasis’i hastalarına tırnakları kısa tutma, ıslak/kirli işlerde eldiven kullanma ve tırnak kıvrımlarına düzenli emolyan uygulama önerisini vurgulamaktadır.

Manikür tırnak psoriasis’ini kötüleştirebilir mi?

Evet.

Psoriasis’te travma Koebner fenomeni nedeniyle yeni veya daha belirgin lezyon gelişimini tetikleyebilir.

Bu nedenle:

• Agresif manikür
• Tırnak eti kesme
• Kütikülü sürekli itme
• Tırnak altını sert şekilde temizleme
• Tırnak plağını aşırı törpüleme

problemi artırabilir.

Özellikle onikoliz varsa tırnağın altındaki ayrılmış bölgeyi keskin cisimlerle temizlemeye çalışmak önerilmez.

Jel tırnak ve protez tırnak kullanılabilir mi?

Aktif tırnak psoriasis’inde dikkatli olmak gerekir.

Sorun yalnız kullanılan kozmetik malzeme değildir.

• Törpüleme
• Yapıştırıcılar
• Aseton
• Mekanik çıkarma
• Kütikül travması

tırnak ünitesini tahriş edebilir.

Ayrıca tırnak altındaki değişikliklerin uzun süre gizlenmesi onikomikoz veya başka hastalıkların fark edilmesini geciktirebilir.

Aktif hastalık döneminde tırnak travmasının azaltılması daha önemlidir.

Tırnak psoriasis’inde nemlendirici faydalı mı?

Evet, destekleyici olarak.

Nemlendirici:

• Tırnak kıvrımlarındaki kuruluğu
• Çatlamayı
• Periungual irritasyonu

azaltabilir.

Ancak emolyan tek başına aktif matriks veya yatak psoriasis’ini tedavi etmez.

Medikal tedavinin yerine değil, destekleyici bakım olarak kullanılmalıdır.

Tırnak altını temizlemek gerekir mi?

Onikoliz olan tırnağın altını agresif şekilde temizlemek önerilmez.

Bu işlem tırnak plağını daha fazla kaldırabilir ve:

• Travmayı
• Onikolizi
• Sekonder enfeksiyon riskini

artırabilir.

Tırnak mümkün olduğunca kısa tutulmalı ve mekanik travmadan korunmalıdır.

Tırnak psoriasis’inde mantar gelişme riski var mı?

Eşlik eden onikomikoz görülebilir.

Özellikle tırnak yatağından ayrılmış bölgeler dış ortam ve mikroorganizmalar için daha uygun ortam oluşturabilir.

Bu nedenle tedaviye beklenen yanıt alınmıyorsa veya görünüm mantarı düşündürüyorsa mikolojik inceleme yapılabilir.

Tırnak psoriasisi vitamin eksikliğinden olur mu?

Hayır.

Psoriasis bağışıklık aracılı inflamatuvar bir hastalıktır.

Vitamin veya mineral eksikliğinin düzeltilmesi, gerçek bir eksiklik varsa genel sağlık için önemli olabilir; ancak tırnak psoriasis’inin temel mekanizmasını ortadan kaldırmaz.

Bu nedenle pitting ve yağ damlası gibi psoriatik bulguların yalnız biotin, çinko veya vitamin takviyesiyle tedavi edilmesi beklenmemelidir.

Tırnak psoriasis’i ile kırılgan tırnak aynı şey midir?

Hayır.

Tırnak psoriasis’i tırnak plağını kırılgan hale getirebilir, ancak kırılgan tırnağın çok daha sık başka nedenleri vardır.

Örneğin:

• Sık su teması
• Deterjan
• Jel tırnak
• Mekanik travma
• Yaşa bağlı değişiklik

P134 Tırnaklar Neden Kırılır? sayfasında ele alınan ayrı nedenlerdir.

Tırnak renginin sarı-kahverengi olması psoriasis anlamına mı gelir?

Tek başına hayır.

Psoriasis yağ damlası ve sarı-kahverengi görünüm oluşturabilir.

Ancak:

• Onikomikoz
• Travma
• Oje
• Bakteriyel kolonizasyon

da renk değiştirebilir.

Genel tırnak renk değişiklikleri P133’te ayrı olarak değerlendirilmelidir.

Ne zaman dermatoloğa başvurulmalıdır?

Şu durumlarda değerlendirme uygundur:

• Birden fazla tırnakta pitting
• Tırnağın yatağından ayrılması
• Yağ damlası görünümü
• Tırnak altında kalınlaşma
• Tırnakların ufalanması
• Bilinen psoriasis ile birlikte yeni tırnak değişikliği
• Tedaviye rağmen ilerleme
• Tırnak değişikliğinin mantar mı psoriasis mi olduğunun anlaşılamaması
• Tırnak bulgularına eklem yakınmalarının eşlik etmesi

Özellikle psoriasisli hastada:

sabah tutukluğu + şiş parmak + eklem ağrısı + entezit bulguları

varsa psoriatik artrit açısından ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

1. Tırnak psoriasisi mantar mıdır?

Hayır. Psoriasis inflamatuvar bir hastalıktır; mantar enfeksiyonu değildir. Ancak ikisi birbirine benzeyebilir ve aynı tırnakta birlikte bulunabilir.

2. Tırnakta küçük çukurlar psoriasis belirtisi midir?

Olabilir. Pitting tırnak matriksi psoriasis’inin tipik bulgularından biridir ancak alopesi areata ve bazı dermatitlerde de görülebilir.

3. Tırnak psoriasis’i eklem romatizmasıyla ilişkili midir?

Evet. Tırnak tutulumu psoriatik artritli hastalarda daha sık görülür ve psoriasisli kişilerde ileride artrit gelişimiyle ilişkili risk işaretlerinden biridir. Ancak tırnak psoriasis’i bulunan herkes artrit geliştirmez.

4. Tırnak psoriasis’i tamamen geçer mi?

Tedaviyle belirgin veya tam klinik düzelme sağlanabilir ancak psoriasis kronik ve tekrarlayıcıdır. Nüks mümkündür.

5. Tırnak psoriasis’inde kortizon kullanılır mı?

Evet. Hafif ve sınırlı hastalıkta güçlü topikal kortikosteroidler ve seçilmiş hastalarda intralezyonel kortikosteroidler kullanılabilir. Tedavi matriks veya tırnak yatağı tutulumuna göre planlanır.

6. Tırnak psoriasis’inde biyolojik ilaç kullanılır mı?

Uygun hastalarda evet. Özellikle çoklu/şiddetli tırnak hastalığı, yaygın deri psoriasis’i veya psoriatik artrit varsa biyolojik tedaviler değerlendirilebilir. Sadece birkaç hafif tırnak bulgusu otomatik biyolojik tedavi endikasyonu değildir.

7. Tırnak psoriasis’i ne kadar sürede düzelir?

Tırnak yavaş büyüdüğü için yanıtın görülmesi aylar alabilir. Klinik çalışmalarda yanıt sıklıkla 16–48 hafta ve daha uzun dönemlerde değerlendirilir.

8. Tırnak psoriasis’i için ne zaman doktora gitmeliyim?

Birden fazla tırnakta pitting, onikoliz, yağ damlası, kalınlaşma veya ufalanma varsa; özellikle bunlara eklem ağrısı, sabah tutukluğu veya parmak şişliği eşlik ediyorsa dermatolojik değerlendirme uygundur.